Hij voldeed aan alle eisen om de pittige job goed te doen. Deskundig, ervaren, slagvaardig en ook nog eens vriendelijk, transparant, communicatief, sociaal en vooral integer. Kortom, de juiste man op het juiste moment op de juiste plek. Zou je denken. Maar zo werkt dat niet op Bonaire, niet voor niets een bijzondere gemeente. Dat heeft Joselito Statia deze week hardhandig ondervonden. Geknipt voor de functie van gedeputeerde met de portefeuille Ruimte en Ontwikkeling (o.a. huisvesting en wegen) ging hij drie maanden geleden enthousiast aan de slag om nu alweer – een ervaring rijker, een illusie armer – te worden weggejaagd.
De reden waarom of beter gezegd: de oorzaak waardoor, is hetzelfde als bij de eerder bij het grof vuil gedumpte vakgedeputeerden Anjelica Cicilia en Nina den Heyer. Alle drie namen zij hun taak – het belang van de samenleving te dienen – serieus en weigerden ze verborgen agenda’s van politieke baasjes en bazinnetjes op Bonaire uit te voeren. Maar die zitten niet te wachten op professionals, die zich – gekkies – aan de mores van goed bestuur willen houden. Stel je voor dat het gaat opvallen dat ze er – uit onkunde, maar vaker uit onwil – zelf helemaal niks van bakken het eiland vooruit te helpen.
Illustratief is de animo voor de trainingen die o.a. onder regie van de Vereniging Nederlandse Gemeenten worden aangeboden om politici van de BES-eilanden aan het verstand te peuteren wat van een goed volksvertegenwoordiger wordt verwacht. Inderdaad, een nobel, maar tegelijk wel heel erg ambitieus doel. Het is niet voor niks dat het ministerie van BZK er maar liefst een half miljoen euro tegen aan gooit.
Of, afgaande op het oordeel van D66-senator Boris Dittrich, weg gooit. Hij wees staatssecretaris Eric van der Burg er op dat het ondersteuningsprogramma “weinig succesvol lijkt”. Dat was hem ingefluisterd door leden van de eilandsraad van Bonaire. Het zou komen door de taalbarrière “aangezien het Nederlands voor sommige eilandsraadsleden niet de eerste taal is”.
Het is verbazingwekkend hoe naïef Kamerleden zich van alles op de mouw laten spelden door de meneren en mevrouwen politici uit Bonaire. Ze slikken zelfs voor zoete koek dat het zijn van eilandsraadslid met partner, kinderen en een baan veel zwaarder is dan het bestaan van gemeenteraadslid met partner, kinderen en een baan. Waag het niet dat in twijfel te trekken, want dan ben je niet respectvol, kreeg VVD-Kamerlid Renate den Hollander onlangs om de oren.
Als het waar is dat de VNG-trainingen geen succes zijn, ligt dat niet aan de taal of dat de trainers Europese Nederlanders zijn, maar aan gebrek aan motivatie bij de beoogde cursisten. De meesten zijn niet geïnteresseerd in de lesstof, maar wel in hoe je van het politieke bedrijf een nog groter (persoonlijk) verdienmodel kan maken. Ongegeneerd wordt bij elk ‘werkbezoek’ aan de residentie (dus vier keer per jaar) gebedeld om het eilandraadslidmaatschap te honoreren alsof het een fulltimebaan is.
Dinsdag zal de Eerste Kamer groen licht geven aan de uitbreiding van de eilandsraden en bestuurscolleges. Uit democratisch oogpunt is het wenselijk dat de eilandbesturen een evenwichtige afspiegeling zijn van alle stromingen in de samenleving. Bijkomend voordeel is dat coalities minder gevoelig worden voor de notoire overspeligheid van fractieleden van wie de stem vanwege het beperkte aantal zetels in de praktijk doorslaggevend is voor wel of geen minderheid. Dat biedt echter nog geen garantie op beter bestuur. Daarvoor zijn niet zozeer méér, maar vooral ándere politici nodig.
Intussen zijn steeds meer bewindspersonen zich bewust van het heilige principe ‘comply or explain’: alle (nieuwe) nationale wetten gelden ook voor Caribisch Nederland, tenzij geloofwaardig uit te leggen is waarom dat in een specifiek geval niet verstandig is. Voor de Tweede Kamer blijft het nog een lastig ding. Zo hebben initiatiefnemers PRO en de Partij voor de Dieren van het vuurwerkverbod dat op 1 augustus van kracht wordt, er niet bij stil gestaan dat er ook nog bijzondere gemeenten bestaan waar rond de jaarwisseling net zo hard heel wat wordt afgeknald.
De Wet veilige jaarwisseling valt onder de Wet milieubeheer en die is niet van toepassing op de BES-eilanden. Die hebben hun eigen Wet VROM BES en die is niet aangepast. Daarom geldt het verbod daar niet. Tenzij de eilandbesturen gebruik maken van hun bevoegdheid om lokaal regels in te voeren. Tot die tijd blijft het uitkijken voor vingers, ogen en huisdieren. En wie weet is het voor vuurwerkfanaten in Europees Nederland aanleiding om de jaarwisseling massaal op Bonaire, Sint Eustatius of Saba door te brengen.
Tot slot een mooie boodschap die Kadushi ontving van Amerika’s ambassadeur Joe Popolo: “Two hundred and fifty years ago, the return salute to the American brig Andrew Doria from Sint Eustatius was the first recognition of a new nation and a new flag. As we commemorate 250 years of American independence, we honor that ‘First Salute’ as a shared Dutch‑American moment that helped change history. It reminds us that liberty is strongest when free nations stand together, and that a single cannon shot can affirm the cause of freedom.”
