Door Raymond Knops
Beste Jonathan,
Nu jouw periode als Island Governor ten einde komt, kijk ik met veel waardering terug op de jaren waarin wij hebben samengewerkt. Vanaf eind 2017 tot begin 2022 hadden wij intensief contact vanuit onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor het Caribische deel van het Koninkrijk. In die periode heb ik jou leren kennen als een bestuurder met gezag, betrokkenheid en een uitzonderlijk groot gevoel voor verantwoordelijkheid voor Saba en haar inwoners.
Vanaf onze eerste ontmoeting viel mij op hoe vanzelfsprekend jij leiding gaf. Niet door veel woorden of uiterlijk vertoon, maar door rust, betrouwbaarheid en een natuurlijke manier van samenwerken. Je wist mensen bijeen te brengen, ook wanneer politieke verschillen groot waren. Binnen het bestuurscollege en in de eilandsraad bleef je investeren in persoonlijke relaties en wederzijds respect. Dat lijkt misschien vanzelfsprekend, maar dat is het allerminst. Juist in een kleine gemeenschap, waar verhoudingen intens kunnen zijn en belangen soms botsen, vraagt dat om geduld, karakter en volwassen leiderschap.
Wat jou daarbij bijzonder maakt, is dat je met iedereen kunt schakelen. Met inwoners op straat, ondernemers, ambtenaren, bestuurders in Den Haag en met leden van het Koninklijk Huis: je bleef altijd dezelfde Jonathan. Benaderbaar, oprecht en zonder pretentie. Je vertegenwoordigde Saba met trots, maar nooit met borstklopperij. Je deed dat vanuit een diepgeworteld verantwoordelijkheidsgevoel voor het eiland en zijn mensen.
Die kwaliteit werd misschien wel het duidelijkst zichtbaar in de periode na orkaan Irma in 2017. Dat was een zware en ingrijpende tijd voor Saba. In die omstandigheden stond jij op. Je gaf persoonlijk leiding aan de recoveryoperatie en was zichtbaar aanwezig voor de inwoners. Veel mensen zullen zich jouw dagelijkse WhatsApp-spraakberichten herinneren: rustig, duidelijk en bemoedigend. Je gaf mensen niet alleen informatie, maar ook vertrouwen. Dat is misschien wel de essentie van leiderschap in moeilijke tijden.
Wat mij altijd in jou heeft aangesproken, is je praktische instelling. Geen ingewikkelde verhalen of eindeloze processen, maar kijken wat nodig is en dat vervolgens organiseren. Die mentaliteit past bij Saba en bij de realiteit van een eiland dat vaak in eerste instantie op zichzelf is aangewezen. Jij begreep dat als kind van het eiland als geen ander. Je bleef nuchter, oplossingsgericht en daadkrachtig, ook wanneer de omstandigheden ingewikkeld waren.
Onder jouw bestuurlijke leiding ontwikkelde Saba zich bovendien op indrukwekkende wijze. Jaar na jaar behoorde het eiland bestuurlijk en financieel tot de best presterende openbare lichamen binnen Caribisch Nederland. De positieve beoordelingen van het Cft kwamen niet uit de lucht vallen. Ze waren het resultaat van degelijk bestuur, discipline en een heldere visie op de toekomst van het eiland. Samen met Tim Muller, het bestuurscollege, de eilandsraad en de ambtenaren heb je laten zien dat goed bestuur niet afhangt van schaalgrootte, maar van kwaliteit, samenwerking en verantwoordelijkheid nemen.
Wat ik daarbij bijzonder vond, was dat Saba nooit afwachtte. Er werd niet naar Den Haag gekeken met de vraag wat er mogelijk was, maar vooral met het uitgangspunt: wat kunnen wij zelf realiseren? Die houding heeft veel opgeleverd. Op terreinen als zonne-energie, drinkwatervoorziening, afvalverwerking en infrastructuur heeft Saba grote stappen gezet. De ontwikkeling van de haven en de investeringen via de regiodeals zijn daar tastbare voorbeelden van. Ook de samenwerking rondom sociale woningbouw heeft geleid tot prachtige resultaten waar inwoners nog jarenlang profijt van zullen hebben.
Daarnaast was je onvermoeibaar in het onderhouden van relaties met Den Haag. Je wist hoe belangrijk het was om zichtbaar te zijn, gesprekken aan te gaan en steeds opnieuw aandacht te vragen voor de positie van Saba. Daarbij was je vasthoudend, maar altijd constructief. Je pleidooi voor meer financiële autonomie kwam voort uit overtuiging en uit liefde voor het eiland. Juist die combinatie van vastberadenheid en redelijkheid maakte het prettig om met jou samen te werken.
Als ik terugkijk op onze samenwerking, overheerst vooral respect. Respect voor de manier waarop jij verantwoordelijkheid hebt gedragen in soms moeilijke omstandigheden. Respect voor de loyaliteit aan je inwoners. En respect voor de bescheiden manier waarop je al die jaren je werk hebt gedaan.
Je bent voor velen een ware ambassadeur van Saba geweest. Een bestuurder die er stond wanneer het nodig was, die niet wegliep voor moeilijke beslissingen en die zijn gemeenschap altijd centraal stelde. Dat verdient grote waardering. Ik wens je voor de toekomst alle goeds toe — persoonlijk, professioneel en samen met allen die je dierbaar zijn. Wat je voor Saba hebt betekend, zal nog lang zichtbaar en voelbaar blijven.
Raymond Knops was van 2017 tot 2022 staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.