Den Haag – Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft ondanks zijn coördinerende taak geen compleet en kloppend overzicht van de bijzondere uitkeringen die aan Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn verstrekt. Ook het totale bedrag aan bijzondere uitkeringen is tegen de voornemens in verder toegenomen.
Dat constateert de Algemene Rekenkamer in zijn verantwoordingsonderzoek naar het jaarverslag van Koninkrijksrelaties en het BES-fonds. Een bijzondere uitkering is geld waarvoor van tevoren het doel en de omvang wordt bepaald. De Rekenkamer heeft het miniserie in 2021 aangeraden het instrument van de bijzondere uitkering minder in te zetten omdat die de beleidsvrijheid van de eilanden verkleint en hun administratieve lasten verhoogt.
In reactie op de bevindingen van de Rekenkamer belooft minister van BZK Pieter Heerema mede namens staatssecretaris Eric van der Burg beterschap: “Ik zal de komende jaren stappen blijven zetten om dit te verbeteren. Hier zie ik een belangrijke rol weggelegd voor de toetsingscommissie bijzondere uitkeringen.”
In het vandaag in het kader van ‘Gehaktdag’ gepubliceerde verantwoordingsonderzoek herhaalt de Rekenkamer de eerdere kritiek op het tekort aan strategische voorraden in Caribisch Nederland. Heerma: “Uw oordeel laat duidelijk zien dat een scherpere coördinatie over deze verantwoordelijkheden nodig is. Ik onderschrijf dat hierop de nodige stappen zullen moeten worden gezet. Het kabinet werkt in nauwe samenwerking met Bonaire, Sint Eustatius en Saba aan het versterken van de weerbaarheid van de eilanden bij crises, samenhangend met geopolitieke en klimatologische ontwikkelingen.”
De Rekenkamer stelt vast dat het financieel beheer op Bonaire en Sint Eustatius is versterkt, maar nog niet structureel geborgd. “Sint Eustatius laat een stijgende lijn zien. Bonaire liet tot medio 2024 een stijgende lijn zien, maar liet in 2025 een teruglopende ontwikkeling zien.”
Bij het begrotingshoofdstuk Koninkrijksrelaties waren in 2025 de uitgaven € 232,2 miljoen, de ontvangsten € 201,4 miljoen en de verplichtingen € 254,1 miljoen. Bij het BES-fonds waren de uitgaven € 93,8 miljoen, de ontvangsten € 93,8 miljoen en de verplichtingen € 91 miljoen. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het financieel beheer van dit hoofdstuk en fonds. De financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van Koninkrijksrelaties en BES-fonds voldoet aan alle eisen. Op totaalniveau kloppen de cijfers en is het geld volgens de regels besteed.