Op de eilanden moeten ze er toch driedubbel knettergek van worden: de ene zich belangrijk voelende ministeriële of parlementaire delegatie uit het moederland heeft de hielen nog niet gelicht of het vliegtuig met het volgende gewichtige reisgezelschap heeft de landing al weer ingezet. Er is amper tijd de toerbusjes waarmee het bezoek over de eilanden wordt rondgescheurd uit te mesten. Lokale bestuurders zijn bijkans meer tijd kwijt om de hoog geëerde gasten bezig te houden dan aan besturen. “Bestuurlijk toerisme”, heeft VVD-prominent Ed Nijpels zijn opvolgers in Den Haag al eens opgeroepen hun reisdrift een beetje te temmen. Maar zelfs nu de ‘r’ uit de maand is, draait het rijks reisbureau overuren.
Staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Eric van der Burg werd afgelost door zijn directeur-generaal Barbera Wolfensberger waarna minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Mirjam Sterk haar opwachting maakte die op de terugvlucht halverwege de oceaan heeft kunnen zwaaien naar haar baas Rob Jetten die gisteren aan een rondje Cariben is begonnen en dan hebben we het nog niet eens over de ambtelijke frequent flyers die hun eilandelijke collega’s van het werk houden met hun verhalen “dat de Nederlandse manier veel beter is.”
En naar wie juist werd uitgekeken, laat het opzichtig afweten: de Tweede Kamercommissie voor Koninkrijksrelaties. Gevuld met op het gebied van de Cariben bijna allemaal groentjes die de komende maanden debatten moeten voeren over de eilanden, had het voor de hand gelegen als die het mei-reces hadden benut om uit eerste hand te gaan horen dat de papieren werkelijkheid van hun inwerkdossiers lichtjaren ver af staat van het dagelijkse bestaan op de eilanden.
Dat was wel het plan, maar tijdens de voorbereiding kwam men tot de ontdekking dat de commissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport de tickets al had weggekaapt. Dus hebben de woordvoerders Koninkrijksrelaties hun kennismaking noodgedwongen uitgesteld tot het najaar. Terwijl hun collega’s van VWS werkelijk waar niks te zoeken hebben op de eilanden. Die mogen dan misschien iets van de zorg afweten, van de omstandigheden op de eilanden hebben ze geen idee. En dat verandert niet met een bezoekje als je niet – zoals de vier à vijf echt-geïnteresseerde leden van de commissie KR – dagelijks bezig bent met de eilanden, de lokale media volgt en er een uitgebreid contactennetwerk op nahoudt.
Hoe ondoorgrondelijk de eilanden zijn, liet de eilandsraad van Sint Eustatius deze week zien. Met de vraag “Who is leading this country?” leidde Clyde van Putten een nieuwe aanval in op zijn ‘eigen’ gedeputeerden, de gezaghebber en – uiteraard – “the Dutch”. Aan het slot van zijn Latijns-Amerikaans lange tirade (waarin hij o.a. een ambtenaar verweet een “white lady” te zijn) een motie van wantrouwen te voorschijn. Tot stemming kwam het niet omdat zijn fractiegenoot Derrick Simmons demonstratief de vergadering verliet waardoor er geen quorum was. Het is zeer de moeite waard om de vergadering teug te kijken; dat kan via de facebookpagina van het openbaar lichaam.
In 2010 maakte de Kamer de historische blunder de aandacht voor de BES-eilanden te versnipperen over de vakcommissies. Er was immers ook geen aparte commissie voor de Wadden. Al gauw werd de fout ingezien om debatten over, voor de eilanders cruciale dossiers toe te vertrouwen aan volksvertegenwoordigers die weinig affiniteit met en kennis van de eilanden hebben. Maar dat inzicht kwam te laat: de meeste commissies lieten zich hun ticket to the tropics niet meer ontfutselen. Het gevolg: vakministers komen in debatten makkelijk weg, omdat de vakcommissieleden zich zonder tegen te sputteren met een kluitje het riet in laten sturen.
Overigens is de commissie Koninkrijksrelaties niet zaligmakend nu kabinetten nog maar zelden de rit uitzitten. Voordat Kamerleden de kans krijgen de weg in het labyrint dat Koninkrijk heet een beetje te leren kennen, kunnen ze opkrassen omdat er al weer een kabinet is gevallen. Sta er niet van te kijken dat de huidige commissie niet eens het uitgestelde kennismakingsbezoek gaat halen, want het ooit stabiele moederland kan zo maar in oktober op weg zijn naar nieuwe verkiezingen.
Het kan daarom geen kwaad als verstandige mensen eens nadenken over hoe Den Haag zijn verantwoordelijkheid voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba productiever kan maken. De eerder genoemde Nijpels heeft een jaar of twee geleden geopperd om alle BES-dossiers door één bewindspersoon te laten beheren waarbij alles wat afzonderlijke ministeries voor de eilanden begroten in één pot wordt gestopt. Dat maakt een einde aan langs elkaar heen werkende departementen, kunnen prioriteiten in de juiste volgorde worden gezet en is het afgelopen met al die voor de eilanden belastende en nutteloze bezoeken. Dan vangt KLM-president Rintel maar een paar tonnetjes minder bonus.
Twee weken geleden werd op deze site verslag gedaan van de opening van een expositie in het Weitzman National Museum of American Jewish History in Philadelphia over het moment dat het kleine Sint Eustatius in 1776 wereldgeschiedenis maakte met de First Salute. Inmiddels hebben bijna honderd Amerikaanse nieuwsmedia over de tentoonstelling bericht. De Wall Street Journal pakte zelfs met een full page uit. En de Nederlandse media dan? Die vinden het geen letter waard. “Ik heb wel belangrijker zaken om over te schrijven”, bevestigt de Amerika-correspondent van een bekende kwaliteitskrant dat Caribisch Nederland ook voor het vaderlandse journaille tweederangs is.
