Den Haag – De uitbreiding van de eilandsbesturen van Bonaire, Sint Eustatius en Saba met ingang van de verkiezingen in maart 2027 is een flinke stap dichterbij. Vandaag maakte staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Eric van der Burg bekend vast te houden aan het wetsvoorstel voor het verstevigen van de eilandsraden door het verhogen van het aantal eilandsraadsleden en eilandgedeputeerden.
“Op deze manier worden de inwoners nog beter vertegenwoordigd in de eilandsraad. Daarnaast is het aantal eilandgedeputeerden nu te laag voor de hoeveelheid werk. De Verhogingswet zal de bestuurskracht van de eilanden ten goede komen”, aldus het ministerie. De eilandsraden van Bonaire en Saba hebben uitgebreid gelobbyd om de uitbreiding uitgesteld te krijgen. Zij voeren aan “er niet klaar voor te zijn”, maar de vermoedelijke echte reden is de vrees voor nieuwe partijen. Sint Eustatius is juist voorstander.
Van der Burg heeft de afgelopen periode gesproken met de eilandsraden en bestuurscolleges. “Uit de gesprekken blijkt dat zij positief staan tegenover de uitbreiding. In de gesprekken is een aantal aandachtspunten benoemd over bijvoorbeeld de ondersteuning van de griffies en eilandsraden en kosten van de huisvesting. De staatssecretaris heeft hier begrip voor en blijft de komende tijd in gesprek met de eilandsbesturen”, meldt het ministerie.
Op 24 maart heeft staatssecretaris Eric van der Burg met het Bestuurscollege en de eilandsraad van Bonaire gesproken over hun bezwaren tegen het voornemen de eilandbesturen met ingang van maart 2027 uit te breiden. “Bonaire heeft in dit gesprek aangegeven hun standpunt uiterlijk 3 april nog formeel aan mij te laten weten via een brief, maar deze heb ik tot op heden niet ontvangen”, aldus de staatssecretaris.
De staatssecretaris gaat verder met het uitvoeren van eerder (tijdens een werkconferentie in De Bilt) overeengekomen ondersteuningsmaatregelen. Zo start binnenkort een programma voor aspirant-politici via ProDemos en Netherlands Institute for Multiparty Democracy (NIMD) op Bonaire, Sint Eustatius en Saba om hen te informeren en enthousiasmeren om lokaal politiek actief te worden. Van der Burg is bereid om de eilandsbesturen tegemoet te komen voor de financiële gevolgen die dit wetsvoorstel rechtstreeks heeft voor de huisvesting.
Met de stapsgewijze uitbreiding vanaf 2027 worden de eilandsraden qua zetelaantal uiteindelijk in lijn gebracht met Europees Nederlandse gemeenteraden. Het voornemen van de staatssecretaris om verder te gaan met de Verhogingswet kwam vandaag naar buiten via de beantwoording in de schriftelijke vragenronde met de Tweede Kamercommissie Koninkrijksrelaties over het wetsvoorstel.
Lees HIER het desbetreffende document
Klik HIER voor de (lezenswaardige) ambtelijke beslisnota
Race tegen de klok
Wil de eerste fase van de uitbreiding van de eilandbesturen in maart 2027 kunnen worden doorgevoerd, moeten Tweede en daarna Eerste Kamer bereid zijn vaart te maken met de behandeling van het wetsvoorstel. Het ministerie van BZK houdt er rekening mee dat de wet niet tijdig kan worden gepubliceerd. Daarop anticiperend is vandaag bij de Kamer een Nota van Wijziging voor de inwerkingtredingsbepaling ingediend:
“Gelet op het parlementaire proces is niet met zekerheid te zeggen dat het mogelijk zal zijn om deze wet tijdig te publiceren voor inwerkingtreding op 1 januari 2027. In dat geval zal de inwerkingtreding moeten worden uitgesteld tot 2031. Alhoewel dit uitstel niet wenselijk zou zijn en het ook absoluut nog niet zeker is dat dit nodig is, wordt het verstandig gevonden hier wel een mogelijkheid voor te creëren. Dit zeker nu de planning sterk afhankelijk is van de snelheid die de Tweede en Eerste Kamer wenselijk achten voor het behandelen voor dit wetsvoorstel. Zoals ook toegelicht in de Nota naar aanleiding van het Verslag zal rond het zomerreces een keuze gemaakt worden of de planning gericht op de inwerkingtreding in 2027 wordt doorgezet, of dat de inwerkingtreding moet worden uitgesteld. Met deze wijziging ontstaat de mogelijkheid om deze afweging op een later moment te kunnen maken.” Ter volledigheid wordt hierbij opgemerkt dat met deze wijziging niet wordt beoogd iets te veranderen aan de systematiek met stapsgewijze inwerkingtreding van de verhogingen van het aantal leden van de eilandsraad”, aldus het ministerie.