Den Haag – De beperking van de aangekondigde WW-regeling tot 3 maanden past beter bij de arbeidsmarkt in Caribisch Nederland. Dat stelt het ministerie van SZW in reactie op de vraag waarom de maximale uitkeringstermijn niet gelijk is aan die in Europees Nederland, 24 maanden.
Toelichting ministerie van SZW
Zoals is toegelicht in het algemene deel van de toelichting van de conceptregeling, is het doel van deze regeling om acute inkomensgevolgen van werknemers in CN bij het verliezen van hun baan op te vangen. De inhoud van de regeling is zo veel mogelijk afgestemd op de arbeidsmarkt in CN. Het gaat in de meeste gevallen om kortdurende werkloosheid (frictiewerkloosheid). Dat is gebleken uit verkennende gesprekken met onder meer vertegenwoordigers van werkgevers- en werknemersorganisatie in CN.
Voor werknemers die met baanverlies worden geconfronteerd en niet meteen een nieuwe baan kunnen vinden, kunnen de financiële gevolgen van die tijdelijke werkloosheid ingrijpend zijn. Met een uitkering op grond van deze regeling, willen we zoveel mogelijk mensen helpen om te voorkomen dat zij hierdoor in financiële problemen komen. Een uitkering van maximaal drie maanden past bij dit uitgangspunt en bij de arbeidsmarkt in CN. Hierbij is aangesloten bij de duur van de basisuitkering van de Europees Nederlandse WW.
Deze tijdelijke regeling wordt gefinancierd uit algemene middelen, de lasten van deze regeling komen dus geheel voor rekening van de Rijksoverheid. De EUNL werkloosheidsuitkering is een werknemersverzekering en is premie gefinancierd. Dat vinden we nu een te zware en ingewikkelde stap om voor CN in te voeren. Heffing van werkgeverspremie is bij deze regeling dus niet aan de orde.
Deze tijdelijke regeling zal gelden tot uiterlijk 1 januari 2033. Hierna komt een werkloosheidswet. Zoals gezegd kan de ervaring die wordt opgedaan met deze regeling worden gebruikt bij het opstellen van deze nieuwe wet. Voordeel van deze aanpak is dat we op relatief korte termijn kunnen starten en eventuele verbeteringen in de regeling kunnen worden meegenomen.
Er zijn op dit moment meerdere (te) grote uitdagingen waarom een definitieve wettelijke regeling nog niet mogelijk is. Zie hiervoor ook paragraaf 3 van het algemene deel van de toelichting van de conceptregeling. Daarin wordt het ontbreken van een polisadministratie genoemd waarin van alle werknemers informatie over loon, uitkeringen en arbeidscontracten is opgenomen. De (verlengde) duur van de Europees Nederlandse WW is gebaseerd op het totale arbeidsverleden van de werknemer. Wanneer een werknemer voldoet aan de jareneis[1] en daarnaast in ten minste 38 kalenderjaren een bepaald aantal uren heeft gewerkt, kan in Europees Nederland recht bestaan op een WW-uitkering van maximaal 24 maanden. Het ontbreken van zo’n register in Caribisch Nederland maakt het lastig om een (structurele) werkloosheidsuitkering, gelijk aan de Europees Nederlandse WW, uit te voeren.
Bij het ontvangen van een werkloosheidsuitkering hoort idealiter een activeringsplicht voor uitkeringsgerechtigden en controle hierop. Deze taak hebben we nog niet georganiseerd en/of belegd en dit vergt tijd om het in te richten. Daarbij komt dat het opleggen van een maatregel (tijdelijke korting op de uitkering) bij het niet nakomen van deze verplichting de (uitvoering van de) regeling nodeloos ingewikkeld maakt. Om pragmatische redenen is hier bij deze tijdelijke uitkering, met een maximale duur van drie maanden, niet voor gekozen. Deze activeringsplicht en controle hierop zou wel passend zijn bij een langere uitkeringsduur.
Samenvattend is het uitgangspunt dat de regeling in CN voor een werkloosheidsuitkering zo eenvoudig mogelijk is. En dat er een kortdurende uitkering kan worden gegeven aan werknemers die hun baan verliezen, zodat zij niet meteen in financiële problemen komen. Waarbij het ook belangrijk is om te rekening te houden met en aan te sluiten op de arbeidsmarkt in CN. Deze constructie, eerst een tijdelijke regeling met een invulling die is afgestemd op de lokale context, geeft de mogelijkheid om ervaring op te doen die gebruikt kan worden bij het opstellen van een structurele werkloosheidswet. Het wetstraject om een werkloosheidswet in CN te maken moet nog worden opgestart. Het duurt een aantal jaren voordat die wet er is. Om al deze redenen is het positief dat de beoogde inwerkingtredingsdatum van deze tijdelijke regeling 1 januari 2027 is, zodat werknemers die geconfronteerd worden met baanverlies, vanaf dat moment recht kunnen krijgen op een uitkering.
[1] Jareneis WW: in de 5 kalenderjaren vóór werkloosheid in ten minste 4 kalenderjaren over ten minst 208 uur loon hebben verdiend