Bonaire – De bestuurlijke patstelling die is ontstaan na het uiteenvallen van de PDB-fractie, duurt onverminderd voort. Onderhandelingen die in wisselende samenstellingen zijn gevoerd over het vormen van een nieuwe meerderheidscoalitie, zijn allen op onderlinge animositeit vastgelopen.
De UPB, thans met 3 zetels de grootste, lijkt de pogingen definitief te hebben gestaakt. “De UPB acht het vooralsnog niet opportuun om verdere stappen te zetten richting een alternatieve coalitievorming”, schrijft partijleider James Kroon in een verklaring. Dat betekent dat het huidige Bestuurscollege van PDB, M21 en Vrolijk met de steun van slechts 4 zetels in de eilandsraad voor het aangenomen krijgen van voorstellen afhankelijk is van (delen) van de oppositie.
Sinds Bonaire in 2010 bijzondere gemeente is, heeft slechts een Bestuurscollege zijn termijn uitgezeten. Dat wordt mede geweten aan de geringe omvang van de eilandsraad (9 zetels) waardoor coalities doorgaans op de kleinst mogelijke meerderheid steunen en één ‘overloper’ voldoende is om een val te veroorzaken. Staatssecretaris Van Marum heeft een wetsvoorstel ingediend om het aantal zetels in lijn te brengen met de norm die voor Europees Nederlandse gemeenten geldt en zo de stabiliteit te versterken, maar dat stuit op fel verzet van de zittende politiek.
Verklaring James Kroon (UPB)
De UPB wenst te benadrukken dat de huidige gespreksrondes over een eventuele nieuwe coalitievorming géén gesprekken zijn die plaatsvinden na gehouden verkiezingen. Dat is een wezenlijk verschil.
In 2023 hebben verkiezingen voor de Eilandsraad van Bonaire plaatsgevonden. Uit deze verkiezingen kwam de PDB naar voren als grootste partij met drie zetels, gevolgd door de UPB eveneens met drie zetels, de MPB met twee zetels en M21 met één zetel.
Na de verkiezingen heeft de UPB samen met de MPB een coalitie gevormd. Deze coalitie verloor echter na vier maanden haar meerderheid, doordat de MPB – in navolging van eerdere jaren – opnieuw een zetel verloor aan een lid dat zich onafhankelijk verklaarde.
Daarmee kwam deze coalitie ten val.
Vervolgens hebben de PDB, M21 en een voormalig MPB-lid de nieuwe, huidige coalitie gevormd. Inmiddels heeft ook de PDB een zetel verloren aan een lid dat zich onafhankelijk heeft verklaard, waardoor het erop lijkt dat ook deze coalitie haar meerderheid heeft verloren.
De UPB wijst in dit verband op het grootste structurele probleem binnen de Bonairiaanse politiek: het gebrek aan stabiliteit. Sinds 2010 is er slechts één coalitie geweest die de volledige zittingsperiode van vier jaar heeft volbracht. Dit was de coalitie in de periode 2019–2023, die mede dankzij de steun van de UPB standhield. In die periode had de MPB de verkiezingen gewonnen, maar werd zij geconfronteerd met aanzienlijke interne onrust en het vertrek van prominente leden.
Waar voor sommige politieke actoren de nadruk momenteel ligt op het zo snel mogelijk vormen van een nieuwe coalitie, ligt de focus van de UPB nadrukkelijk op stabiliteit en de effectiviteit van goed bestuur voor het eiland. In dat kader is het van belang te benadrukken dat het niet juist is dat er reeds bijna een akkoord zou hebben gelegen voor de vorming van een nieuwe coalitie tussen mevrouw Salma, de MPB en de UPB.
Er kunnen door derden uiteenlopende redenen worden genoemd waarom de gesprekken tussen mevrouw Salma, de MPB en de UPB niet hebben geleid tot de vorming van een nieuwe coalitie. De UPB concludeert echter dat op basis van de toonzetting, inhoud en strekking van deze gesprekken geen stabiele politieke en bestuurlijke constellatie te verwachten is.
Juist een dergelijke stabiliteit, in combinatie met een nieuwe, verfrissende en constructieve koers, wordt door de bevolking nadrukkelijk gewenst. Indien de betrokken gesprekspartijen gezamenlijk van mening zijn dat de bevolking behoefte heeft aan een nieuwe politieke koers, acht de UPB het niet geloofwaardig om tegelijkertijd vast te houden aan het huidige beleid.
Op grond hiervan acht de UPB het vooralsnog niet opportuun om verdere stappen te zetten richting een alternatieve coalitievorming.