Wat moeten ze daar in Den Haag toch een teringhekel hebben aan het Caribische deel van het Koninkrijk! Anders haal je het toch niet in je hoofd om de staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties te laten leveren door de VVD? En alsof de douche nog niet ijskoud genoeg is, wordt daarvoor Eric van den Burg van stal (lees: Tweede Kamer) gehaald. De werkbezoeken die hij als niet erg succesvolle staatssecretaris van Asiel en Migratie aan de eilanden bracht, hebben vice versa weinig warme gevoelens losgemaakt. Als dit de manier is waarop D66 de Caribische kiezers bedankt voor hun stem, is er weer hoop voor het CDA om de eilanden terug te veroveren.
Het coalitieakkoord leek – voor zo ver het de Koninkrijksrelaties betrof – nog zo veelbelovend. Al kun je achteraf in die ene vreemde passage over “onafhankelijkheid” een slecht voorteken herkennen. De VVD wil het de eilanden al jaren makkelijker maken op te krassen uit het Koninkrijk. Die wens leeft al sinds toenmalig VVD-baas Frits Bolkestein in 1996 de voorpagina van de partijkrant (de Telegraaf) haalde met zijn uitspraak te vrezen dat “de Antillen net zo’n roversnest worden als Suriname.”
Eerst probeerden de liberalen in 2004 via IJzeren Rita Verdonk met de beruchte Verwijsindex Antilliaanse Risicojongeren tot een apart soort Nederlander te maken, die je – als ze zich op het verkeerde pad begeven – rücksichtslos het land uit kunt knikkeren. Die zwarte lijst is er nooit gekomen, want in strijd met het in het Statuut vastgelegde ondeelbare Nederlanderschap. Zoals je ook een criminele Amelander niet terug op de boot kunt zetten.
In 2019 diende Kamerlid André Bosman – toch een niet-onsympathieke VVD’er, jawel ze bestaan – het initiatiefwetsvoorstel in om het Statuut open te breken zodat het simpel zou worden de onafhankelijkheid uit te roepen: zonder volksraadpleging en zonder tweederde meerderheid in de Staten. Waarmee het universele zelfbeschikkingsrecht de bevolkingen wordt ontnomen en in handen wordt gelegd van de kleinst mogelijke politieke meerderheid. Het is dat Bosmans’ opvolgers in de al lang niet meer zo liberale fractie kennelijk te lui waren het wetsvoorstel onder hun hoede te nemen, want de parlementaire behandeling ligt al die jaren stil.
Totdat opeens vorige week in het coalitieakkoord deze passage opdook: “Het Statuut vormt de basis voor de verhoudingen tussen de verschillende landen. Hierin wordt opgenomen dat de eilanden kunnen verklaren onafhankelijk te worden, als zij dat willen.” Het kan bijna niet anders dan dat de VVD dat er bij de (door rechts glansrijk gewonnen) formatiegesprekken in heeft weten te fietsen. Op zichzelf lijkt het onschuldig door de toevoeging “als zij dat willen.” Maar aangezien de VVD namens het nieuwe kabinet de koninkrijksrelaties gaat bestieren, is enige achterdocht op zijn plaats.
Als het wetsvoorstel nu al wet zou zijn geweest, had bijvoorbeeld de stille kracht die vanuit de coulissen aan de poppetjes van het kabinet Pisas trekt vandaag het bevel kunnen geven dat Curaçao het Koninkrijk de rug toekeert. Een VVD’er als stas voor (of tegen?) Koninkrijksrelaties zal maar al te graag de rode loper richting uitgang komen uitrollen. Zoals voormalig voorzitter van de koninkrijksregering Rutte al in 2013 duidelijk maakte hoe gehecht de VVD is aan de band met de eilanden: “Als u mij morgen belt dat u eruit wilt, dan gaan we dat onmiddellijk regelen.”
Een voordeel: Van den Burgs’ portefeuille omvat ook het slagvaardiger maken van de (van onzinnige regeltjes vergeven) Nederlandse overheid. Je gaat bijna denken: partijbaas Yesilgöz had een zuur appeltje met hem te schillen. Als hij die klus echt wil klaren, gaat hij never nooit tijd en energie overhouden om veel fout te kunnen doen voor de koninkrijksrelaties. Een ander plusje: hij maakt van zijn hart geen moordkuil. Je weet wat je aan hem hebt. Zo maakte hij een paar maanden geleden een collega-Kamerlid dat hem in een debat aftroefde uit voor “kutwijf” en noemde hij de medewerkers van een andere fractie “teringlijers”, waarmee u meteen weet van wie Kadushi dat lelijke woord uit de openingszin heeft.
Het opzienbarendste nieuws kwam deze week uit Bonaire. Uit pure wanhoop van zijn zelf bij elkaar gefantaseerde voetstuk te kukelen, dumpte PDB-leider Clark Abraham zijn laatste flintertje schaamtegevoel tussen al het andere toxische afval op de vuilstort van Lagun. Om na voor de derde keer hopeloos te hebben gefaald als gedeputeerde is hij, vanwege de niet te temmen machtslust, over zijn ego gesprongen (dat moet een Olympisch record zijn) door de liefde te verklaren aan zijn grootste politieke rivaal, MPB-eilandsraadslid Hennyson Thielman.
Drie jaar lang was die Abraham’s favoriete pispaal. Van alles wat in die periode fout ging (en dat was veel) of werd nagelaten (wat nog veel meer was) kreeg de oppositie de schuld. Nog maar kort geleden dreigde de gedeputeerde Thielman voor de rechter te slepen omdat die zijn taak als volksvertegenwoordiger serieus nam; in de ogen van de huidige coalitie een politieke doodzonde! Maar op het moment dat de ratten het slagzij makende schip verlaten, loopt kapitein Abraham te bedelen om MPB’s steun. Want er valt nog zo veel te slopen…
