Het vonnis in de Klimaatzaak Bonaire gelezen? Het zal je als regering maar gezegd worden dat je mensenrechten schendt, discrimineert en je zorgplicht niet nakomt. Dan zijn de stekeligheden die Kadushi af en toe aan bestuurders uitdeelt maar onschuldige speldenprikjes. Wat zal staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Eddie van Marum blij zijn dat hij over drie weken mag opkrassen. Want je kunt er donder op zeggen dat na deze baanbrekende uitspraak de Staat der Nederland nog veel vaker voor de rechter wordt gesleept door ongelijk behandelde Caribische koninkrijksburgers, met de omwonenden van de gifbelt bij Lagun op Bonaire voorop. Ze hebben niet alleen het gelijk aan hun zijde, ze kunnen het eindelijk ook krijgen, weten we nu dankzij de Haagse rechtbank.
De rechtszaak maakte Bonaire overigens (even) tot wereldnieuws. Of de toeristische sector blij zal zijn met alle aandacht van de internationale media is de vraag. Bij de lezers van de Washington Post en andere Amerikaanse kranten – toch een van de belangrijkste markten – kan het betoog van de rechter wel eens de alarmbellen doen rinkelen. Wie wil er naar een vakantiebestemming waar je vanwege “hittestress en voedselonzekerheid een verhoogd risico hebt op fysieke en mentale aandoeningen” of in de receptie van je hotel het zeewater kniehoog staat?
Mazzel dat Clark Abraham niet meer de gedeputeerde voor toerisme en financiën is nu het toeristenbureau extra marketingmiljoenen nodig heeft om de beeldvorming te corrigeren. Al zullen er ook Bonairianen zijn die stiekem hopen dat het risico van een horrorvakantie het fnuikend overtoerisme kan keren.
Er was overigens één krant, nog wel de grootste van het Koninkrijk, die de hele kwestie geen woord waard vond: de Telegraaf, favoriet bij Nederlanders die klimaatverandering een hoax vinden en wetenschap “ook maar een mening.” Pas gisteren dook het vonnis op in de kolommen. Niet op een nieuwspagina, maar in de als altijd naar doorgekookte spruitjes ruikende rubriek met lezersbrieven: “De rechter heeft bepaald dat Nederland veel meer moet doen om de gevolgen van klimaatverandering op Bonaire tegen te gaan. Hoog tijd dus voor ons koninkrijk om eens afscheid te nemen van die eilandengroep daar, want als de Nederlandse belastingbetaler ook nu nog voor die regio zijn ‘klimaatportemonnee’ moet gaan trekken, is het einde zoek.”
Aldus lezer(es) M. van den Berg te Nieuw-Vennep, die waarschijnlijk na de publicatie van het gisteren geopenbaarde coalitieakkoord van D66, VVD en CDA onmiddellijk opnieuw in de pen is geklommen. Daarin staat immers dat het kabinet Jetten in spe o.a. jaarlijks 30 miljoen euro gaat steken in de bestaanszekerheid van Bonairianen, Statianen en Sabanen en bovendien de Nationale Investeringsbank openstelt ten behoeve van de versterking van de economieën van Aruba, Curaçao en Sint Maarten. En dat is – met dank aan de rechter – nog maar het begin.
Wie de afgelopen jaren de rapporten van Nationale ombudsman Reinier van Zutphen, de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken, Nationaal Coördinator tegen Discriminatie en Racisme Rabin Baldewsingh, het College voor de Rechten van de Mens, Kinderombudsman Margrite Kalverboer, de Raad voor de Leefomgeving, voorzitter Joyce Sylvester van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, etc.etc. heeft gelezen, weet op hoeveel terreinen het Koninkrijk – hoewel een in het Statuut vastgelegde plicht – tekort is geschoten in het beschermen van de mensenrechten in de Caribische delen. Om één voorbeeld te noemen: het Verdrag van Istanbul tegen de bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld. Getekend door het Koninkrijk, maar niet van toepassing op de eilanden…
Als het motto van de nieuwe coalitie (“Aan de slag”) geen loze kreet is, komt er snel een soort Deltaplan om een halt toe te roepen aan de schending van de mensenrechten in het Caribische deel van het Koninkrijk en het discrimineren van de inwoners daar. Want of je nu in Den Helder of Willemstad dan wel op Texel of Statia woont, iedere koninkrijksburger heeft recht op gelijke kansen, goed onderwijs, gezondheidszorg, gezond bewegen, huisvesting, bestaanszekerheid, bescherming tegen klimaatverandering en noem maar op.
Het koninkrijkshoofdstuk in het coalitieakkoord is hoopgevend. Om aankomende premier Jetten te citeren: “Nos ta un reino.” En zo is het.
