Niet eerder is ‘Den Haag’ er zo eerlijk voor uitgekomen dat inwoners van de zes Caribische eilanden tweederangs koninkrijksburgers zijn. In zijn weigering een einde te maken aan een schrijnende achterstelling van Caribische studenten beroept pseudominister van Onderwijs Gouke Moes zich zonder een spoortje gêne op het “gelijkebehandelingsrecht”. Daarmee zinkt het bestuurlijk incontinente kabinet van schertspremier Schoof en diens verzameling roekeloze staatsrechtaanranders nog dieper dan de grootste zwartkijker ooit voor mogelijk had gehouden. Je mag hopen dat Vrouwe Justitia klaar staat om ze voor de met hun wanbeleid aangerichte schade te vervolgen.
Aanleiding voor de eilandbrede verontwaardiging is de reactie van BBB’er Moes op een verzoek van onder meer oud-gedeputeerde van Bonaire, Nina den Heyer. Die wees de achtereenvolgende ministers van Onderwijs keer op keer op een voor de eilanden desastreuze bijwerking van de in 2017 aan universiteiten opgelegde invoering van decentrale selectie. Daarmee kwamen de zogeheten ministersplaatsen te vervallen: zo’n twintig studieplekken die werden gereserveerd om Caribische studenten een kans(je) op toelating tot numerus fixusopleidingen in de zorg te bieden.
Sindsdien is hun aantal sterk gedaald, want als je niet persoonlijk aanwezig bent bij de selectie- en voorlichtingsdagen in Europees Nederland kun je het schudden. En daarvan zijn niet alleen de studenten die graag een bijdrage willen leveren aan de gezondheidszorg op hun geboorte-eiland de dupe, maar ook de eilandelijke ziekenhuizen die schreeuwen om zorgprofessionals en uiteindelijk ook de patiënten die het tekort aan specialisten aan den lijve ondervinden.
“Ministersplaatsen in de vorm van gereserveerde plekken voor Caribische studenten in het initieel onderwijs, zou een ongelijke behandeling inhouden tussen Caribische studenten enerzijds en studenten uit Europees Nederland anderzijds”, aldus Moes. De man is dus zeer op zijn plaats in een gezelschap dat er geen moeite mee heeft Caribische Nederlanders basale rechten te onthouden omdat ze toevallig niet in het Europese deel van het Koninkrijk wonen. Zelfs als artikel 1 van de grondwet onvoorwaardelijk van toepassing is, zoals in de bijzondere (stiefmoederlijk bedeelde) gemeenten Bonaire, Statia en Saba.
“Het gelijkebehandelingsrecht verplicht mij te beoordelen of ongelijke behandeling objectief gerechtvaardigd is”, smoest de bewindsman er schaamteloos op los. Kennelijk is het wel “objectief gerechtvaardigd” dat het Verdrag van Istanbul tegen huiselijk geweld tegen vrouwen en kinderen wel namens het Koninkrijk is ondertekend, maar toch niet geldt voor de CAS-landen en BES-eilanden. En zou Moes eens willen uitleggen waarom het “objectief gerechtvaardigd” is dat op het vasteland inclusief de Wadden wel WW bestaat, maar in Caribisch Nederland niet?
Zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen van door het kabinet in stand gehouden ongerijmdheden in het Koninkrijk. Hoe kleingeestig het allemaal is, wordt duidelijk als je die paar ministersplaatsen afzet tegen het totaal aantal studieplekken: 450.000 bij het HBO en ruim 340.000 op universiteiten. Niettemin noemt de minister het repareren van wat in 2017 onbedoeld is misgegaan een “vergaande maatregel.” Geen betere wens voor het nieuwe jaar, dan dat de Haagse augiasstal zo snel mogelijk wordt uitgemest. Gelukkig wordt daar danki Dios hard aan gewerkt.
Over de formatie gesproken: volgens minister-president Luc Mercelina ligt Sint Maarten – dat in 2010 in een Haagse vlaag van verstandsverbijstering land is gemaakt – bovenop de formatietafel: “In een historisch unicum tijdens de formatie van een Nederlandse regering heeft de geachte premier van Sint Maarten, Dr. Luc Mercelina, formeel overleg gevoerd met de heer Rob Arnoldus Adrianus Jetten, de vermoedelijk aankomende premier van het Koninkrijk der Nederlanden, om ervoor te zorgen dat de zorgen en prioriteiten van Sint Maarten in een zo vroeg mogelijk stadium worden meegenomen in het Nederlandse kabinetsformatieproces”, lezen we in een van superlatieven zwanger ‘persbericht’ van Mercelina’s spindoctor.
“Deze niet eerder vertoonde betrokkenheid markeert een belangrijke diplomatieke mijlpaal binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Nooit eerder zijn in dit stadium van de Nederlandse regeringsvorming de zorgen van Sint Maarten rechtstreeks ingebracht in de eerste gesprekken die de contouren van een nieuw kabinet bepalen. Bij het creëren van deze gelegenheid voor Sint Maarten had ik ook nadrukkelijk oog voor Curaçao en Aruba, en voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius. De realiteiten waarmee wij als kleine eilandgemeenschappen worden geconfronteerd vereisen vanaf het allereerste begin aandacht op het hoogste niveau,” wordt de honorable premier geciteerd.
Wat het “creëren van de gelegenheid” betreft: het was natuurlijk niet zo dat Mercelina de hoofdrol vervulde tijdens het formatieoverleg op het Landgoed De Zwaluwenberg, de “historische mijlpaal” bestond uit een korte, toevallige ontmoeting van de minpres met zijn toekomstige ambtgenoot in de wandelgangen van het Tweede Kamergebouw. Zoals de aanstaande voorzitter van de Koninkrijksregering ook altijd bereid is met scholieren-op-excursie een praatje te maken en op de foto te gaan.
Gelukkig hebben we de foto nog…
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.