Den Haag – De betrokkenheid van de Omgevingsdienst Nederland bij het functioneren van vergunningen-, toezicht- en handhavingsstelsel op Bonaire wordt niet, zoals de gedeputeerde Abraham wenste, per 1 januari beëindigd, maar juist geïntensiveerd.
In 2023 bracht onderzoek door de Inspectie Leefomgeving en Transport aan het licht dat er op Bonaire zowel bij de behandeling van vergunningaanvragen, als toezicht en handhaving veel mis is. Ook werd geconstateerd dat bij de betrokken dienst een angstcultuur heerst, mede door bemoeienis vanuit de politiek. De ILT adviseerde de VTH-taken van Bonaire – net als gemeenten in Europees Nederland hebben gedaan – uit te besteden aan de Omgevingsdienst Nederland.
De Tweede Kamer drong erbij het kabinet per motie op aan dat snel te regelen, maar het Bestuurscollege wilde daar niet van weten. Door het aanhoudend falen van het lokale bestuur in de crisissituatie rond de vuilstort van Selibon bij Lagun haalde het ministerie van I&W alsnog de experts van de Omgevingsdienst naar het eiland. In november kondigde Abraham hun vertrek aan, maar een week later moest hij buigen voor druk uit Den Haag nadat bleek dat het BC ernstig tekort schiet in de aanpak van de risicovolle situatie bij de landfill en de urgentie lijkt te onderschatten.
En nu is er tussen het openbaar lichaam Bonaire en de Omgevingsdienst Nederland een meerjarige samenwerkingsovereenkomst gesloten. Het ondertekenen heeft Abraham – hoewel ook aanwezig in Den Haag – overgelaten aan gezaghebber John Soliano. “De overeenkomst vormt een belangrijke stap in de verdere professionalisering van het VTH-stelsel op Bonaire. ODNL levert tactische en operationele ondersteuning aan de directies Toezicht en Handhaving (DTH) en Ruimte & Ontwikkeling (DRO)”, meldt het OLB in een persbericht.
Daarin wordt gesuggereerd dat de samenwerking de vrije keuze zou zijn van het eilandbestuur. In werkelijkheid is het daartoe gedwongen via een ‘akkoord’ over de aanpak van de vuilstort dat eind november met staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Eddie van Marum werd getekend om zo te ontkomen aan een vrijwel zekere bestuurlijke ingreep.
“Een belangrijk uitgangspunt van de overeenkomst is het investeren in lokale capaciteitsopbouw. De inzet van ODNL is gericht op kennisoverdracht, opleiding en begeleiding van medewerkers, zodat de VTH-taken op termijn steeds meer zelfstandig en duurzaam door Bonaire kunnen worden uitgevoerd”, aldus het OLB.
De overeenkomst heeft een looptijd van twee jaar en treedt in werking per 1 januari 2026. Ook Sint Eustatius en Saba hebben besloten gebruik te maken van de diensten van de met de Omgevingsdienst Nederland.
Gezaghebbers Alida Francis (Statia) en Jonathan (Saba) tekenen onder het toeziend oog voorzitter van het bestuur van de Omgevingsdienst Nederland Ruben Vlaander de samenwerkingsovereenkomst.