Den Haag – Bonaire kan rekenen op een extraatje uit Den Haag van 13 miljoen euro. Dat heeft minister Mona Keijzer vandaag bekend gemaakt. Het geld is afkomstig uit de landelijke pot ten behoeve van de economische versterking van regio’s.
Het eiland bestuur gaat het geld gebruiken voor het realiseren van een multifunctioneel centrum waar cultuur, kunst, toerisme en economische ontwikkeling samenkomen, de introductie van openbaar vervoer, de verbetering van de afvoer van overtollig regenwater, de veiligheid rond scholen, het uitrusten van scholen met zonnepanelen en het realiseren van een containerdepot, voor een betere efficiëntere en daarmee kostenbesparende beheersing van de goederenstroom.
Een jaar geleden ontving Sint Eustatius 10 miljoen in het kader van de regiodeals en Saba 5 miljoen.
Onderstaande passages zijn afkomstig uit het onderliggende besluit
Overwegingen
– Op Bonaire staat de brede welvaart onder druk. Het betreft de kwaliteit van leven, wonen, werken van inwoners en ondernemers, inclusief aspecten die de Bonairiaanse samenleving bindt en wat mensen waardevol vinden, zoals gezondheid, sociale verbondenheid en veiligheid.
– De duurzame ontwikkeling van het eiland vraagt op veel fronten om aandacht. Armoede, beperkte participatieve democratie, een weinig gediversifieerde economie met een risico van disbalans met cultuur, erfgoed, toerisme en met milieu, achtergebleven infrastructuur en een tekort aan duurzame energie vragen om aandacht.
– De infrastructuur en voorzieningen op Bonaire zijn onvoldoende ontwikkeld om de groei van de bevolking bij te houden. Dat leidt tot beperkte verbondenheid, bereikbaarheid, veiligheid en maatschappelijke participatie. De CBS Brede Welvaart Monitor van 20231 laat een relatief lage materiële welvaart zien; de armoede en de armoedekloof zijn groot; één op de vijf inwoners heeft moeite met rondkomen; het aandeel laagopgeleiden is hoog, de inkomensongelijkheid is groot. De ontwikkeling van de infrastructuur en de voorzieningen op Bonaire konden de sterke groei van de bevolking en van het toerisme niet volgen. De Staatscommissie Demografische Ontwikkeling Caribisch Nederland van juli 20242 concludeerde dat een grotere omvang van de bevolking óók een groter beslag op de voorzieningen, de huisvesting en de beschikbare ruimte legt. Het is daarom nodig te voorzien in het verbeteren van de voorzieningen met inachtneming van demografische ontwikkelingen, op de korte en de lange termijn.
– De beheersing van de waterhuishouding in het noorden van Kralendijk is niet toereikend en essentieel voor maatregelen met betrekking tot klimaatadaptatie, eilandelijke waterbeheer, beschermen milieu waaronder de koralen en de mogelijkheden tot zelfvoorzienend voedselproductie (zie rapport integraal waterbeheer op Bonaire, februari 20233).
– De economische weerbaarheid van Bonaire wordt ondermijnd. Het rapport van het Economisch Bureau Amsterdam over het verdienvermogen van Bonaire van 20244 stelt dat de welvaart per inwoner op Bonaire in de afgelopen jaren is gedaald, gecorrigeerd voor bevolkingsgroei en voor inflatie; de kosten van levensonderhoud voor burgers en ondernemers zijn erg hoog en de economie leunt vooral nog op toerisme.
Doelen
Met deze Regio Deal wordt ingezet op de volgende twee programmalijnen:
1. Het bevorderen van de fysieke en sociale verbondenheid en bereikbaarheid op het eiland
door:
• het stimuleren van een economie waarbij de verbondenheid van burgers en ondernemers in evenwicht is met cultuur, milieu, toerisme en erfgoed en hiermee het algemene welzijn van de burger vergroten;
• het streven naar een duurzame verbetering van de waterhuishouding en de opvang van regenwater ter bescherming van de infrastructuur waarmee bereikbaarheid behouden blijft;
• het creëren van een openbaar vervoersysteem, teneinde de (arbeids)participatie van burgers in de samenleving te vergroten en de bereikbaarheid van voorzieningen en bedrijven te verbeteren;
• en het creëren van een verbetering van de bereikbaarheid, toegankelijkheid en veiligheid rondom scholen in de wijken;
2. Het vergroten van de zelfredzaamheid van Bonaire door het verbreden van de economische ontwikkeling en het verlagen van de kosten van levensonderhoud voor burgers en bedrijven door:
• De decentrale opwekking van duurzame energie op of bij scholen om de energiekosten voor scholen te verlagen en het onderzoeken van mogelijkheden voor teruglevering van de restenergie waarmee de energiekosten voor burgers en bedrijven ook verlaagd kunnen worden;
• Het versterken van de internationale economische positie van Bonaire door het verbeteren van de logistiek van het goederenvervoer vanaf de haven met als doel de efficiency te bevorderen wat leidt tot lagere transportkosten en daarmee lagere kosten voor burgers en bedrijven.
Programmalijn 1 Het bevorderen van de fysieke en sociale verbondenheid en bereikbaarheid op het eiland
– OLB zet in op het realiseren van een multifunctioneel centrum waarmee cultuur, kunst, toerisme en economische ontwikkeling samenkomen.
– OLB zet in op verbetering van de waterhuishouding in een qua waterhuishouding problematisch gebied, onder andere door de realisatie van de opvang van regenwater om waterstromen bij hevige regenval te reguleren. Dit om de infrastructuur te beschermen, de bereikbaarheid te borgen en de natuur te beschermen en opgevangen water te benutten voor agrarische doeleinden.
– OLB zet in op het realiseren van een openbaar vervoersysteem waarbij BZK ondersteunt vanuit de samenwerkingsafspraken van het OLB met het Rijk van 2024.
– OLB zet in op het maken en uitvoeren van een op maat gesneden plan voor een selectie van scholen om de bereikbaarheid, toegankelijkheid en de veiligheid rondom scholen in de wijken te verbeteren.
Programmalijn 2 Het vergroten van de zelfredzaamheid van Bonaire door het verbreden van de economische ontwikkeling en het verlagen van de kosten van levensonderhoud voor burgers en bedrijven
– OLB zet in op het realiseren van zonnepanelen op of bij scholen en onderzoekt de mogelijkheden voor terug levering van de restenergie. Ook wordt onderzocht hoe de zonnepanelen structureel onderhouden gaan worden. De bespaarde energiekosten voor de scholen blijven beschikbaar voor de scholen ter verbetering van de kwaliteit van het onderwijs.
– OLB streeft naar het realiseren van een containerdepot voor een betere efficiëntere en daarmee kostenbesparende beheersing van de goederenstroom.