In de zondagse estafette-rubriek ‘Bericht uit…’ belichten columnisten uit de Caribische delen van het Koninkrijk bij toerbeurt de kanten van hun eiland waarvan zij vinden dat die de aandacht van alle koninkrijksburgers verdienen. Vandaag komt het bericht uit Curaçao.
CuraSoWhat
Door Raquel Weisz
Deze week heb ik een vakantieganger op bezoek, die een auto heeft gehuurd. Ik legde haar uit waar ze op moest letten, omdat er hier nogal eens wordt afgeweken van de verkeersregels. Zo wordt een rood licht gezien als een advies, aangezien er aan de lopende band door rood licht wordt gereden. De richtingaanwijzer wordt niet of verkeerd gebruikt. Ook verlichting wordt als vrijblijvend gezien: steeds meer auto’s rijden zonder licht in het donker. En zo ging ik het lange lijstje ongeschreven regels af, om ervoor te zorgen dat ze goed voorbereid de weg opging.
Na mijn uitleg antwoordde ze: “Oh, dus eigenlijk is het hier een wild-wild-west”. Een soort plaatsvervangende schaamte bekroop mij, omdat het rijgedrag de laatste jaren inderdaad compleet uit de hand is gelopen. Om de overtreders in het gareel te krijgen, is handhaving essentieel. Dit vindt nauwelijks plaats. Al is het alleen al, omdat de kentekenaansprakelijkheid nog steeds niet wettelijk geregeld is. Terwijl dit juist een enorme efficiëntieslag voor de politie zou kunnen betekenen én geld in het laadje van de overheid. De camera’s hangen er al jaren uitsluitend om een stroboscopische lichtshow te verzorgen.
Haar wild-wild-west opmerking zette me aan het denken. Het verkeer is een voorbeeld. Want helaas kunnen we deze lijn makkelijk doortrekken. We zijn namelijk een adviesstaat geworden. Een land waarin zowel wet- en regelgeving en besluiten als suggesties worden behandeld en zonder pardon opzij worden geschoven, wanneer het zo uitkomt.
Een paar voorbeelden. De indexering van de AOV (Algemene Ouderdomsverzekering), het basispensioen voor ouderen. Gezien de huidige absurde prijzen op ons eiland, stelt deze AOV niets voor. De AOV dient bij wet te worden geïndexeerd, wat reeds een aantal jaren niet is gebeurd. De minister van Financiën verklaart dat de AOV omhoog zal gaan per 1 januari 2026 en daarna nogmaals per 1 januari 2027. Voor de indexering, waar de ouderen dus bij wet recht op hebben, dienen zij maar naar het gerecht te stappen.
Deze zelfde minister van Financiën, terwijl de minister-president dispensatie heeft verleend aan de Ontvanger (Belastingdienst) om vragen te mogen beantwoorden tijdens een openbare vergadering in de Staten, besluit op eigen houtje om de Landsontvanger niet mee te nemen. Dit zou volgens hem een precedent scheppen. Je zou toch zeggen dat de minister-president, als opperbevelhebber, het laatste woord heeft. Of is zijn besluit ook ‘maar een advies’ ten aanzien van de ministers in zijn eigen kabinet?
Er is geen geld. Of gaat het om prioriteiten stellen? Deze week is het populistische besluit aangekondigd, dat de ambtenaren een bonus van 300 gulden per persoon zullen ontvangen aan het einde van het jaar. Voor het populaire carnavalsfeest Hak’e zijn aan het begin van het jaar door de overheid 4.000 kaarten aan ambtenaren en onderwijzend personeel weggegeven á 75 gulden per kaart. Zo kan ik nog wel even doorgaan. Tel de kosten maar uit. Het is niet dat ik het de ambtenaren het niet gun. Maar ja, prioriteiten, prioriteiten. Ook gaan er hardnekkige geruchten dat er substantiële bedragen door de regering zijn uitgedeeld, onder andere aan verschillende kerken. En dit alles van ONS ALLER belastinggeld.
Er is sinds 2010 geen goedkeurende controleverklaring voor de jaarrekening afgegeven. Nu blijkt dat de regering met grote regelmaat de begroting overschrijdt, zonder voorafgaande goedkeuring van de Staten. De Wet Comptabiliteit 2010 geeft aan dat er slechts in acute situaties door de ministerraad mag worden afgeweken van de begroting. Overige begrotingswijzigingen dienen te worden goedgekeurd door de Staten. Het ministerie van Financiën erkent, aldus de Algemene Rekenkamer Curaçao, dat de huidige praktijk niet in lijn is met de wet.
We zijn verworden tot een Isla di Konseho (Eiland van Advies), genaamd CuraSoWhat. Wetten? So what. Regels? So what. Besluiten? So what. Wie gaat het tij keren?