Den Haag – De Tweede Kamer eist dat er een extern onafhankelijk onderzoek komt naar het ontstaan van de afvalcrisis rond de vuilstort op Bonaire. Het onderzoek zal zich ook richten op het handelen van het eilandbestuur en de betrokken ministeries.
Op de laatste dag dat de Kamer in de huidige samenstelling bijeenkwam, bracht Kamerlid Don Ceder (ChristenUnie) zijn – door NSC, D66 en GroenLinks-PvdA mede ondertekende -motie alsnog in stemming nadat hij deze in mei op aandringen van toenmalig staatssecretaris Szabó had aangehouden. Een meerderheid stemde voor. Tegen waren VVD, PVV en JA21.
Het onderzoek zal antwoord moeten geven op de vraag waarom achtereenvolgende bestuurscollege en ministeries jarenlang niet adequaat hebben gereageerd op een in 2016 verschenen rapport over de grote gezondheidsrisico’s voor omwonenden van de landfill bij Lagun. Pas na verschijning in oktober 2024 van een nog alarmerender rapport van de Inspectie Leefomgeving en Transport greep wnd. Rijksvertegenwoordiger Jan Helmond in omdat het eilandbestuur met de handen over elkaar bleef zitten.
De Kamer, gehoord de beraadslaging, constaterende dat de situatie op en rondom de afvalstort Selibon op Bonaire ernstig is en dat omwonenden al geruime tijd kampen met overlast, onzekerheid en mogelijke gezondheidsrisico’s; overwegende dat er nog veel vragen zijn op Bonaire ten aanzien van het ontstaan, verloop en bescherming volksgezondheid ten aanzien van Selibon en transparantie en bestuurlijke verantwoordelijkheid essentieel is om vertrouwen van bewoners te herstellen en herhaling te voorkomen; verzoekt de regering:
•een extern, onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar het ontstaan en verloop van de situatie rondom Selibon, waarin in elk geval de juridische, bestuurlijke en volksgezondheidsaspecten worden meegenomen;
•daarbij nadrukkelijk te onderzoeken of en waar bestuurlijke of institutionele tekorten zijn ontstaan in onder andere de samenwerking tussen ministeries en het OLB, en of bewoners voldoende zijn geïnformeerd en beschermd;
de Kamer over de uitkomsten te informeren,en gaat over tot de orde van de dag.
Van negen andere ‘BES-moties’ werden de volgende vier aangenomen:
Motie White/Ceder/Bamenga die de regering verzoekt samen met de eilandbesturen tot een verbetering van de toepassing van het comply or explain-principe te komen.
Motie White die de regering verzoekt in overleg met de eilanden te onderzoeken of het mogelijk is een deel van de studieschuld kwijt te schelden wanneer studenten na het afronden van hun studie voor een minimale periode zich vestigen op een van de eilanden.
Motie Ceder/White/Bamenga/Bruyning verzoekt de regering de defensiecapaciteit van het Caribische deel van het Koninkrijk te versterken, bijvoorbeeld door middel van inzet van drones.
Motie Bruyning/White verzoekt de regering in overleg met het eilandsbestuur van Bonaire over te gaan tot zo spoedig mogelijke sluiting van de vuilstort bij Lagun en in lijn met het advies van de Ombudsman te komen tot een hersteloperatie.