Aruba – Oppositiepartij MEP vindt dat niet alleen de Arubaanse regering, maar ook het kabinet Schoof afspraken heeft geschonden in de aanloop naar de totstandkoming van het rijkswetsvoorstel Houdbare Overheids Financiën (HOFA).
In een brief aan de Tweede en Eerste Kamer en de Staten van Curaçao en Sint Maarten noemt fractieleider Evelyna Wever-Croes het proces “onacceptabel” en “onrechtvaardig”. Zij roept de parlementen op “de democratische principes binnen ons Koninkrijk te waarborgen.” De oud-premier vindt – in afwijking van het gebruikelijke wetgevingsproces – dat de Staten van Aruba geconsulteerd hadden moeten voordat de Rijksministerraad besloot het wetsvoorstel in parlementaire behandeling te geven.
Wever-Croes verwijst naar ‘afspraken’ die in 2022 zijn gemaakt tijdens het Interparlementair Koninkrijksoverleg die “het belang van dialoog, onderlinge afstemming en een open en respectvolle houding bij het verkrijgen en behouden van consensus voor consensus-Rijkswetgeving benadrukken.” Deze wens van de IpKo-delegaties is overigens nooit geformaliseerd.
Los daarvan is het de vraag of Tweede en Eerste Kamer gehoor geven aan Wever-Croes’ oproep “om uw steun in onze inspanningen om dit proces een halt toe te roepen.” De Rijksministerraad bewandelt immers de gangbare weg: de conceptwet is gepubliceerd op de website internetconsultatie.nl zodat iedereen – ook de Staten – commentaar kan geven, wordt ter advisering aan de Raad van State van het Koninkrijk voorgelegd en vervolgens – al dan niet aangepast – ter parlementaire behandeling aan de Staten van Aruba en de Tweede Kamer voorgelegd, waarbij het de Staten vrij staat advies in te winnen bij de eigen instituties zoals de Raad van Advies.
Na één of meer schriftelijke vraag- en antwoordrondes met de Rijksministerraad volgt een plenair debat in de Tweede Kamer waaraan Statenleden van Aruba kunnen deelnemen en moties of amendement indienen. Als de Staten van Aruba in meerderheid het wetsvoorstel afwijzen – en dus de consensus ontbreekt – is het onwaarschijnlijk dat de Tweede en daarna ook nog de Eerste Kamer met de HOFA-wet zullen instemmen.
Het opmerkelijke van het verzet van de MEP is dat partijleider Wever-Croes toen zij nog zelf minister-president was tot twee keer toe haar handtekening heeft gezet onder de afspraak dat Aruba – net als Curaçao en Sint Maarten – aan financieel toezicht wordt onderworpen zolang er geen sprake is van stabiel financieel beheer. Een afschrift van de brief is naar de Raad van State en gouverneur Boekhoudt gestuurd.
