Onbegrijpelijk dat de Rijksministerraad niet stante pede in bloedspoed bijeengeroepen is. Op Aruba staat de rechtsstaat in lichterlaaie door het “dictatoriale” gedrag van het kabinet Eman-Croes en wat doet Den Haag? Dat kijkt zich – zoals vaker als er aan de overkant stront aan de knikker is – een dubbele nekhernia weg. Het is geen klein bier wat zich op One Happy Island voltrekt. Tenminste, als we oppositieleiderin Evelyn Wever-Croes mogen geloven. Verontrust over het “uithollen” van de democratie stierde ze – met in de slipstream haar onderdanen uit de MEP-fractie – naar het Cas Ceremonial di Gobernador om gouverneur Alfonso Boekhoudt – tenslotte de lange arm van de koning – op te jutten tot ingrijpen.
Het leverde de oud-premier, zo meldde ze trots als een pauw op Facebook, een veer in de bips op van een “groep canasta spelende dames”. Verder bleef het oorverdovend stil… Dus sloeg ze haar nagels nog maar eens uit. Blazend als een valse kat sprak ze “met diepe verontwaardiging” van een “ernstige aantasting” van de positie van de Staten. “Dit getuigt niet alleen van een gebrek aan respect (daar heb je hem weer!) voor het parlement, maar ook voor het volk van Aruba.” Opnieuw ging iedereen door waarmee hij of zij bezig was. Dus kwam er nog een serie brieven-op-poten overheen naar o.a. de Staten van Curaçao en Sint Maarten, de Eerste en Tweede Kamer en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Aanleiding voor het kabaal is het akkoord dat de Arubaanse regering met Nederland heeft bereikt over de consensusrijkswet Houdbare Overheidsfinanciën Aruba als opvolger van de Rijkswet Aruba financieel toezicht. Wat de essentie betreft, zit er weinig licht tussen de HOFA en de RAft. Het opzienbarendste verschil is de minder neokoloniaal klinkende titel. Waarom dan toch zoveel ketelmuziek? Het was immers WC in hoogst eigen persoon die in 2022 als toen nog minpres in het bijzijn van staatssecretaris Knops geheel vrijwillig haar handtekening zette onder de verlenging van het financieel toezicht door Nederland. En dat in juli 2024 ten overstaan van stas Van Huffelen, volk en vaderland nog een keertje over deed.
Toch krijst de dame in kwestie moord en brand dat de regering de Staten “BUITENSPEL” zet en heeft “MISLEID” hetgeen uiteraard “ONACCEPTABEL” is om en passant naar haar opvolger te sneren dat die geen snars snapt van hoe het wetgevingsproces in elkaar zit. “Nee, jij wel!”, zou die met recht kunnen terugkaatsen. De Staten staan immers helemaal niet buitenspel, die moeten alleen, zoals het in de parlementaire democratie is geregeld, even wachten op hun beurt. En dat doet het ego van de o-wat-ben-ik-belangrijk kennelijk pijn.
Het wetsvoorstel is nu eerst in internetconsultatie en gaat daarna voor advies naar de Raad van State van het Koninkrijk. Vervolgens gaat de concept-HOFA inclusief het commentaar van de Raad naar de Tweede Kamer en de Staten van Aruba. Die kunnen er in één of desgewenst meer schriftelijke rondes hun plas over doen. Daarna gooit de Kamer er nog een plenair debat tegenaan, waaraan gedelegeerden van de Statenfracties mogen deelnemen en naar believen moties en zelfs amendementen kunnen indienen. Hoezo niet transparant? Hoezo niet gehoord? Hoezo niet democratisch?
Vanwaar dan toch dat gejengel? Zit het dan zo hoog dat de kiezer heeft afgerekend met zeven jaar kabinetten WC; als dik verdiend loon voor zeven jaar verwaarlozing van de bario’s en het groeiende legioen dat afhankelijk is van de voedselbank terwijl de miljoenen uit het toerisme binnenstroomden. Zeven jaar lang geen goedgekeurde jaarrekening en zeven jaar geen enkele keer de begroting op tijd aan de Staten aangeboden. En om het nog even over “MISLEIDING” te hebben: de (niet voor niks) ex-premier heeft haar achterban opgedragen vandaag tussen 9 en 13 uur naar het kanariegele, tot war room getransformeerde Cede di MEP te komen om een petitie tekenen “tegen het inleveren van onze vrijheid”.
De HOFA-wet is het beste dat Aruba kan overkomen. Zonder het juk van het College financieel toezicht zou het land al lang en breed failliet zijn, hetgeen overigens ook voor Curaçao en Sint Maarten geldt. In plaats daarvan levert het akkoord met Nederland dankzij een lagere rentevoet een direct voordeel van tientallen miljoenen op die besteed kan worden aan het verhogen van het minimumloon, het repareren van de AOV en het wegwerken van jarenlang uitgebleven onderhoud. Allemaal zaken die dramaqueen Evelyn heeft nagelaten.
Bonaire, Sint Eustatius en Saba wisten deze week niet of de vlag halfstok moest of juist in top. Voor beide was reden: een harde klap boven de al verwachte klap dat de Rijksvertegenwoordiger toch niet een kopje kleiner wordt gemaakt, was dat deze o.a. het recht krijgt in de correspondentie van de eilandbesturen te snuffelen en toegang kan eisen tot alle vergaderingen, ook als deze besloten zijn. Voor de vacaturebeschrijving heeft BZK vast al een voorbeeld uit het KGB-archief opgediept.
Tegelijkertijd was er de euforie dat het kabinet het via een bypass mogelijk maakt dat de eilandsraden en Bestuurscolleges toch al na de verkiezingen in 2027 worden uitgebreid en dus niet pas in 2031. Kadushi neemt aan dat op de eergisteren gehouden ‘BES Summit’ besloten is een flinke bos bloemen naar Zierikzee te sturen. Daar woont Eerste Kamerlid Robbert Lievense die in juni de oproep deed om de uitbreiding te regelen via een spoedprocedure. Hij werd door zijn collega-senatoren weggehoond en toenmalig stas Szabó vond het te veel moeite. Maar toen die een paar weken later werd opgevolgd door Eddie van Marum was Lievense er – tenslotte BBB’ers onder elkaar – als de kippen bij om zijn oproep te herhalen.
Waarmee is bewezen dat er maar één volksvertegenwoordiger voor nodig is om (ook) voor Caribisch Nederland het verschil te maken.
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.