Bonaire – De eilandbesturen van Bonaire, Sint Eustatius en Saba leggen zich niet neer bij het besluit van de regering om de functie van rijksvertegenwoordiger toch te handhaven.
Tijdens de BES Summit hebben delegaties van drie eilanden besloten formeel protest aan te tekenen in Den Haag. Zij benadrukken dat het handhaven van de RV – en dan ook nog eens in de rol van toezichthouder op goed bestuur – in strijd is met de afspraken die ze hebben gemaakt met toenmalig staatssecretaris Van Huffelen. Sommige deelnemers aan de summit lieten zich in weinig vleiend bewoordingen uit over het landsbestuur.
Begin dit jaar besloot Van Huffelens opvolger Szabó eenzijdig het in maart 2024 na twee dagen onderhandelen bereikte akkoord open te breken. Hij vond het bij nader inzien geen goed idee de taken van de RV – zoals geadviseerd door de Raad van State – te verdelen over de gezaghebbers en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De eilandbesturen reageerden woedend. Een delegatie reisde spoorslags naar Den Haag, maar Szabó wenste die niet te ontvangen omdat een adviseur was meegereisd.
Even was er de stille hoop dat Eddie van Marum als nieuwe staatssecretaris van Koninkrijksrelaties wel oor zou hebben voor de bezwaren van de eilanden, maar vorige week bleek dat niet het geval. Toen werd ook duidelijk dat de RV nieuwe stijl meer gaat toezien op goed bestuur en daarvoor vergaande bevoegdheden krijgt. De aan de BES Summit deelnemende delegaties trokken eensgezind de conclusie alles in het werk te zullen stellen om hun gelijk te krijgen.
Intussen is de WolBES-wet waarin de nieuwe taak en bevoegdheden van de RV zijn opgenomen in internetconsultatie gegeven. Een van de slechts drie respondenten is oud-griffier Willem Cecilia. Hij schrijft o.a: “Het handhaven van de Rijksvertegenwoordiger betekent een motie van wantrouwen richting het lokale bestuur en een ernstige aantasting van de lokale autonomie van Bonaire. Constitutioneel gezien creëert dit een anomalie die de bijzondere status van het eiland ondergraaft, terwijl internationaal gezien een verkeerd signaal wordt afgegeven in het licht van het jus cogens zelfbeschikkingsrecht en de VN-resoluties.”