Oh oh, wat verkneukelen ze zich op de eilanden over het moederland. Dat heeft zichzelf vakkundig in een bestuurlijke chaos gestort, waarbij het gekluns van de coalitie op Bonaire verbleekt. Jaja, elk volk krijgt de leiders die het verdient… Als deze tegeltjeswijsheid klopt (overigens ooit bedacht door de Franse filosoof Joseph le Maistre) dan krijgen de Hollanders hun dik verdiende loon. Die tonen zich steeds ontvankelijker voor de populistische verkooppraatjes van politieke voorbijgangers waarmee ze de formatie van een nog enigszins competent bestuur onmogelijk maken. En kan het gebeuren dat het al gevallen – om in VVD-termen te spreken – kutkabinet Schoof nog een keer is gevallen. En wie weet stapt er nog een partij op, daarvoor is tot de verkiezingen tijd genoeg. De koninkrijksgenoten op de eilanden, op dit vlak toch wel wat gewend, vermaken zich er kostelijk mee.
Och arme, arme staatssecretaris Eddie van Marum. Tis dat hij van een partij is die van boerenbedrog aan elkaar hangt, anders zou je nog medelijden met hem krijgen. Na de vaandelvlucht van de manschappen m/v van de Haatzaaier des Vaderlands kreeg hij de in Den Haag minst populaire portefeuille Koninkrijksrelaties in de maag gesplitst. Met daarin een door stuntelkampioen Zsolt Szabó achtergelaten, hoogst explosief dossier: de ‘Agenda Goed Bestuur’. Die zou eigenlijk deze week naar de Tweede Kamer worden gestuurd, maar daar is op het laatste nippertje van af gezien.
En dat valt te begrijpen: juist nu vanuit prutsend Den Haag de eilanden opnieuw de les lezen wat goed bestuur is, zou niet heel erg geloofwaardig zijn. “Kijk naar je eigen”, zou de meer dan terechte reactie zijn. Nederland maakt er bestuurlijk immers een nóg grotere puinzooi van dan alle regeringen en bestuurscolleges in de Cariben bij elkaar. Dus is de ‘Agenda Goed Bestuur’ in de ijskast geparkeerd wat op zichzelf jammer is. Het feit dat het landsbestuur in het continentale deel van het Koninkrijk er niks van bakt, maakt het niet minder urgent de mop door de Caribische politiek te halen.
Curaçao ontdekt met de kennis van nu hoe treffend het was de verkiezingswinst van de MFK eerder dit jaar te duiden als een monsterzege. De grensoverschrijdende streken van minfin Silvania leiden er niet vanaf dat de kiezers zich hebben uitgeleverd aan een partij die een broertje dood heeft aan de democratische rechtsstaat. Op Aruba houden coalitie en oppositie zichzelf van het werk door al hun energie te steken in een mediaoorlog waarin ze elkaar bombarderen met als persbericht verpakte propaganda. En Sint Maarten? Daar is het al een wonder als een kabinet niet binnen een jaar door een omgekocht Statenlid ten val wordt gebracht.
Wat te denken van Bonaire, waar een meerderheid in de dorpsraad het nogal hoog in de bol heeft. Zo vinden de coalitiepartijen dat het begin van een nieuw vergaderseizoen (dat qua resultaten nauwelijks afwijkt van de vergaderloze zomer) een allure dient te krijgen à la Prinsjesdag. Daarom werd – zoals gebruikelijk sneaky in een achterkamertje – besloten ter meerdere eer en glorie van zichzelf het ceremoniële deel van Dia di Boneiru ondergeschikt te maken aan de opening van wat ze in hun eigendunk een nieuwe “parlementair” jaar noemen.
Bonairianen komen vrijwel nooit in het geweer tegen hun in miskleunen uitblinkende bestuurders. Maar het voor politiek gewin roven van hun cultureel erfgoed werd – tot verbijstering van de dieven – niet gepikt. De zichzelf kroonprinses van het eiland wanende MP21-leider Daisy Coffie deed nog een sneue poging het massieve volksverzet te downplayen. Amper een etmaal later gaven zij, de PDB en het krakkemikkige bijwagentje Vrolijk in een zeldzaam moment van helderheid Dia di Boneiru terug aan de rechtmatige eigenaar: de gemeenschap.
Nu is het terugdraaien van besluiten wel iets waarin het huidige eilandbestuur zeer bedreven is. En daarbij ontziet het eigen besluiten niet. Zo was de eerste daad van het Bestuurscollege in nieuwe samenstelling de eigen verordening in te trekken die jongeren moet beschermen tegen de risico’s van roken en alcoholgebruik. 14 jaar of 12? Van de gedeputeerde Silberie van Samenleving & Zorg mag je er lekker op los paffen en zuipen. Kijken hoe ver je voor je AOV aan longkanker of levercirrose de pijp uitgaat.
Vervolgens nam kakelvers gedeputeerde van Financiën en Toerisme Weber publiekelijk afstand van de weigering van collega Abraham de seniorenregeling voor ambtenaren te repareren. Zelfs diens besluit het ‘one-ship-beleid’ voor cruises in te trekken bleek – als u het nog kan volgen – niet heilig. Sta er dus niet van te kijken als straks de intrekking van een ingetrokken besluit wordt ingetrokken.
Ps. Kadushi had zich reeds vol overgave in het feestgewoel van de roemruchte Oud Lunterse Dag gestort, toen hem nog een nieuwtje bereikte: Het is zo goed als zeker dat de Kamercommissie Koninkrijksrelaties na 29 oktober verder moet zonder haar actiefste lid. PVV’er Peter van Haasen is door Wilders de onverkiesbare plek 43 op de kandidatenlijst toebedeeld. Tien posities lager dan in 2023. “Teleurstellend”, vindt de Zaandammer die de afgelopen 633 dagen geen activiteit van de commissie, in én buiten het Kamergebouw, heeft gemist. “Maar wie weet halen we een historische overwinning… De eilanden heb ik in ieder geval voor altijd in mijn hart gesloten. Gewoon fantastische mensen.”
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.