Sint Eustatius/Saba – De gebrekkige en dure verbinding van Sint Eustatius en Saba met de rest van de wereld was een van de urgente kwesties waarop een delegatie van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme tijdens het bezoek aan de eilanden is gewezen.
De delegatie bestond uit voorzitter Joyce Sylvester en wetenschappelijk medewerker Sarah-Jane Koulen. De bevindingen (inclusief die van een eerder bezoek aan Bonaire) worden verwerkt in een essaybundel over Caribisch Nederland die later dit jaar door de staatscommissie wordt uitgebracht.
Op Linkedin blikte voorzitter Sylvester terug op het bezoek
Op vrijdag 22 augustus 2025 was er een ontmoeting tussen de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme en de Public Entity St. Eustatius. Gezaghebber Lady Alida Francis en eilandsecretaris Malvern Dijkshoorn-Lopes namen mij en onze wetenschappelijk medewerker dr. Sarah-Jane Koulen mee in de wijze waarop de inwoners van Caribisch Nederland de relatie met de overheid ervaren. Dit deel van Caribisch Nederland ligt ruim 7000 km van Europees Nederland, kent 3400 inwoners, en heeft de formele status van een openbaar lichaam.
In verschillende rapporten en onderzoeken van bij voorbeeld Glenn Thodé , College voor de Rechten van de Mens en Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) zijn er al grote verschillen geconstateerd tussen Europees en Caribisch Nederland met betrekking tot onder andere het sociaal minimum, toegang tot sociale voorzieningen en de kwaliteit van de leefomgeving en de infrastructuur.
Ook tijdens dit gesprek hoorden we over ongelijke behandeling en ervaren achterstelling op het gebied van onderwijs, het sociaal domein en de gezondheidszorg. Tegelijkertijd werd er ook grote waardering uit gesproken voor de goede onderlinge contacten tussen Caribisch Nederland en Europees Nederland.
Via de luchthaven van Sint Maarten, en een van de kortste landingsbanen ter wereld, landden we op zaterdag 23 augustus 2025 op Public Entity Saba. Hier wonen ruim 2000 mensen en bevindt zich het hoogste punt van Nederland.
We spraken met Jonathan G.A. Johnson, die hier gezaghebber is. Hij gaf aan in de relatie met Europees Nederland gelijkwaardigheid te verwachten, maar geen gelijkvormigheid. De omstandigheden op het eiland vragen om maatwerk waar het Nederlands overheidsbeleid niet altijd aan tegemoet komt.
In verhouding tot de inkomens op het eiland zijn voorzieningen zoals het vervoer tussen Saba en Sint Eustatius erg duur, waardoor bijvoorbeeld familiebezoek voor veel mensen niet haalbaar is. Ter vergelijking: de langste overtocht van het vasteland van Europees Nederland naar het Waddeneiland Terschelling kost voor vaste reizigers en inwoners ongeveer 30 euro (retour), wat neerkomt op ongeveer 35 dollar. De overtocht tussen Saba en Sint Eustatius kost daarentegen al 125 dollar.
De gezaghebber streeft naar een ‘openbare dienstverplichting’ waarmee beschikbaar, veilig en kwalitatief openbaar personenvervoer tussen de eilanden van Caribisch Nederland toegankelijk en betaalbaar blijft.
Wij danken onze relaties op Sint Eustatius en Saba hartelijk voor hun gastvrijheid. Met waardering kijken wij terug op het bezoek. De opgedane inzichten nemen wij mee in onze essaybundel Caribisch Nederland, die dit najaar verschijnt, en in de eindrapportage die medio 2026 wordt gepubliceerd.
