Den Haag – Nieuw Sociaal Contract vindt de totstandkoming van een geschillenregeling voor het Koninkrijk “noodzakelijk”, staat te lezen in het conceptverkiezingsprogramma. “Curaçao, Aruba en Sint Maarten moeten het recht krijgen bij een onafhankelijke rechterlijke instantie in beroep te gaan tegen besluiten van Koninkrijksorganen”, aldus de regeringspartij die volgens de peilingen van de huidige 20 zetels er bij de verkiezingen van 29 oktober hooguit 2 overhoudt.
Bij de staatkundige hervorming van 2010 is in het Statuut opgenomen dat er een geschillenregeling komt. Na 12 jaar ruzie maken, werd op het laatste moment een eenzijdig door Nederland in elkaar getimmerde rijkswet afgeschoten. Daarna is in IpKo-verband afgesproken dat Curaçao, Aruba en Sint Maarten het initiatief zouden nemen voor een nieuw voorstel, maar daarover is nooit meer iets vernomen.
HET KONINKRIJK
We voelen een bijzondere band met de autonome landen Aruba, Curaçao en Sint-Maarten binnen het Koninkrijk der Nederlanden, en met de eilanden Saba, Sint-Eustatius en Bonaire die Caribisch Nederland vormen.
- De regering moet medeverantwoordelijkheid nemen voor deze gebiedsdelen, die harder worden getroffen door inflatie en klimaatverandering dan elders. Dit betekent niet alleen financiële hulp verlenen, maar vooral ook de voorwaarden voor goed bestuur versterken en ondersteuning bieden bij het creëren van een eigen verdienmodel. Aan het lenen van geld worden strenge eisen gesteld.
- Een speciale verantwoordelijkheid geldt voor de eilanden van Caribisch Nederland. Een groot aantal inwoners leeft daar in armoede. In overeenstemming met de conclusies van de Nationale ombudsman en van de commissie Thodé moet op Saba, Bonaire en St Eustatius vaart gemaakt worden met maatregelen voor bestaanszekerheid en kansengelijkheid.
- We willen de eilanden helpen met hun ‘voortbestaanszekerheid’ door actief in te spelen op klimaatverandering. Speciale aandacht verdient de ruimtelijke omgeving en de bescherming van de unieke onderwaterwereld.
- Het is noodzakelijk voor het Koninkrijk dat er een geschillenregeling tot stand komt, waarin de Caribische landen het recht krijgen om bij een onafhankelijke rechterlijke instantie in beroep te gaan tegen besluiten van Koninkrijksorganen.