Door Astrid Duijff en René Roders
Naar aanleiding van het ontslag van de gedeputeerden Anjelica Cicilia en Nina den Heyer op zaterdag 26 juli 2025, vragen meerdere mensen ons of wij weten wat er speelt. Die vraag zal worden veroorzaakt door ons boek ‘Nieuwe politiek op Bonaire’. Omdat we zelf ook nieuwgierig zijn verdiepen we ons in de kwestie en raadplegen verschillende bronnen en publicaties. De verkregen informatie brengt ons tot het volgende inzicht:
We zien een crisis, maar kijken naar een toneelstuk over ruilhandel
Waar het begint
In 2022 verschijnt het bericht in de media dat Eilandsraadslid Daisy Coffie een belastingschuld heeft en dat de fiscus beslag legt op haar auto’s. Op 13 januari 2023 worden de voertuigen geveild. Het is een publiek geheim dat Coffie structureel financiële problemen heeft.
Verscheidene contacten vertellen ons dat Eilandsraadslid Cyriel Vrolijk graag beschikt over geld om mooie kleding en sieraden te kopen. Zijn inkomen bij de douane is daarvoor niet toereikend. Zowel hij als Coffie zijn tussen 2019 en 2023 fractievoorzitter van de MPB in de Eilandsraad. Zij moeten beide voor een medische behandeling langdurig naar Nederland. Daar worden ze bezocht door de partijleider van de DP Clark Abraham. Het is onbekend wat er wordt besproken. In 2020 stapt fractieleider Coffie uit de MPB en in 2021 richt ze haar eigen partij op: M21.
In de periode 6 augustus-28 september 2023 besluit de Eilandsraad de fractievergoeding spectaculair te verhogen nadat interim-griffier Arjen de Wolff, bevriend met Abraham, verzuimt de wijziging ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van 6 augustus te melden. Het gevolg is dat de Eilandsraad instemt met een verhoging van ruim 250%. Enkele weken later, op 18 oktober 2023, steunt MPB-fractieleider Vrolijk een motie van wantrouwen van Abraham tegen het college MPB/UPB. Vrolijk stapt tot ieders verbazing direct uit de MPB en gaat als eenmansfractie door. Bij de verkiezingen een half jaar eerder vergaart hij 30 stemmen terwijl er voor een zetel ruim 1.136 stemmen nodig zijn.
Drie dagen later presenteert Abraham zijn coalitieprogramma met 50 actiepunten. Hij is erin geslaagd zowel Coffie als Vrolijk zijn coalitie binnen te hengelen. Voor het OM vormt deze gang van zaken geen aanleiding om te onderzoeken of er een causaal verband is tussen de verhoging van de fractievergoeding en de steun van Coffie en Vrolijk voor het nieuwe bestuurscollege (BC).
Het nieuwe BC
In het nieuwe BC geeft Abraham zichzelf de portefeuille financiën. Hij weet Anjelica Cicilia en Nina den Heyer ervan te overtuigen om vakgedeputeerden te worden. Den Heyer is eerder gedeputeerde geweest, namens de MPB, maar gooit in 2022 de handdoek in de ring. Cicilia is ruim 25 jaar werkzaam in de vastgoedwereld in Nederland wanneer zij door Abraham wordt gevraagd. Ze stemt in en krijgt o.a. de dienst Ruimte en Ontwikkeling (R&O) in haar portefeuille. Wat Abraham zich onvoldoende realiseert is dat Cicilia naast haar persoonlijkheid de cultuur en gewoonten uit de Nederlandse vastgoedsector meeneemt. Daarin is zakelijkheid en directheid het leidende principe omdat het in die wereld over heel veel geld gaat.
Wrijving in het nieuwe BC
Het duurt niet lang voordat Abraham merkt dat Cicilia haar portefeuille bloedserieus neemt. Zij begint zich te storen aan zijn bemoeizucht. De branden op de landfill versterken de wrijving. Niet zíj́ maar Abraham informeert in Den Haag de commissie Koninkrijksrelaties van de Tweede Kamer. In de loop van de maanden nemen de wrijvingen tussen het tweetal toe. Cicilia ervaart het gedrag van Abraham in toenemende mate als een sta-in-de-weg in haar werkrelatie met Nederlandse ambtenaren. Die storen zich aan het gedrag van Abraham. Abraham op zijn beurt merkt dat Cicilia niet voor hem buigt, maar juist volhardt in de uitgezette koers, ook ten aanzien van de samenwerking met Nederland, terwijl Abraham juist stuurt op een lossere band. Cicilia deelt haar zorgen met collega Den Heyer en merkt dat ook zij die bemoeizucht ervaart. Den Heyer is al heel lang bevriend met Abraham en daardoor mogelijk makkelijker bereid zijn bemoeizucht te accepteren.
Escalatie
In juli 2025 escaleert de situatie. Abraham wil van de eigengereide Cicilia af. Ze is te onafhankelijk. Wellicht speelt mee dat Cicilia eigenhandig in een kast van R&O 160 niet behandelde vergunningsaanvragen vindt. De oudste dateert van 2018. Haar ontdekking haalt de media. Of er iets schuilgaat achter die 160 aanvragen weten we niet. Zijn ze per ongeluk in die kast terechtgekomen of spelen er voor ons onbekende belangen? Een interessante vraag voor recherche en OM.
Bij Abraham is de grens bereikt, hij wil van Cicilia af. Een bijkomend probleem is dat de familie van Cicilia al decennia behoort tot de Abraham-tribe. Hij kan het zich niet veroorloven die familie van zich te vervreemden. Hij verzint een list en benadert Coffie met de vraag of zij met haar partij bereid is de portefeuille van Cicilia over te nemen. Hij herinnert haar eraan dat haar financiële leven sinds de verhoogde fractievergoeding in 2023 een stuk aangenamer is geworden en vraagt daarvoor nu een tegenprestatie. Hij rekent er op dat Coffie daartoe bereid is. Hij schat dat goed in.
Coffie ziet, los van het inlossen van de schuld uit 2023, brood in Abrahams idee. In 2023 kreeg M21 bij de verkiezingen voor de Eilandsraad een restzetel, die wil ze in 2027 laten groeien naar een zetel die tegemoet komt aan de kiesdrempel. Met een goed zichtbare gedeputeerde hoopt ze die kans te vergroten. Op 25 juli vraagt Coffie voor de vorm om de portefeuille van Cicilia. Abraham stemt in, Cicilia wordt geslachtofferd.
Misrekening
Abraham houdt er geen rekening mee dat er tussen Cicilia en Den Heyer niet alleen een collegiale maar ook vriendschappelijke band is gegroeid. Den Heyer verklaart zich direct loyaal aan Cicilia en levert samen met haar een ontslagbrief in op zaterdag 26 juli. Een tegenvaller voor Abraham. Het gevolg is dat de gezaghebber per direct de portefeuilles van alle gedeputeerden moet overnemen. Daarmee wordt Abraham op nonactief gesteld tot het moment dat er weer minstens 2 gedeputeerden zijn benoemd. Dat kan ruim twee weken duren want de raadsleden vinden het kenneljk niet belangrijk genoeg. Zij zijn niet van plan hun reces te onderbreken.
Vals beeld
Op maandag 28 juli verschijnt er op Bonaire.nu een bericht van Harald Linkels, 2 dagen later op facebook. Linkels beweert te weten hoe de zaak in elkaar zit en wijst Daisy Coffie aan als verantwoordelijke: ‘Macht boven moraal’. Hij is van mening dat de PDB ‘weinig keus’ had omdat zonder M21 de coalitie zou vallen. Natuurlijk had Abraham wél keus: niet tegemoetkomen aan de eis van Coffie en de coalitie laten vallen, is namelijk ook een keus. Linkels weet niet, of doet alsof, dat Abraham zelf de aanstichter is van de crisis die geen crisis is, maar een door Abraham geregiseerd toneelstuk genaamd ruilhandel. Linkels schetst een vals beeld.
Opzet geslaagd?
Cicilia ruimt het veld, Coffie krijgt publiekelijk de schuld. Abraham blijft buiten beeld. Dat Coffie daarmee haar schuld jegens Abraham uit 2023 inlost blijft eveneens verborgen. Helaas gooit ook Den Heyer de handdoek in de ring. De opzet van regisseur Abraham is gedeeltelijk geslaagd. Verschillende acteurs houden na 26 juli hun mond, anderen declameren dat het allemaal wel goed komt. Kennelijk kennen zij het scenario.
Astrid Duijff en René Roders, auteurs van ‘Nieuwe politiek op Bonaire’, verschenen in april 2025