Den Haag – De SWZ-unit van de Rijksdienst Caribisch Nederland krijgt ondanks elkaar opvolgende verbeterplannen het financieel beheer niet op orde.
“Het lukt al sinds 2016 niet om de rechtmatigheid van uitkeringen in Caribisch Nederland voldoende te garanderen. Het risico bestaat dat uitkeringen onterecht zijn verstrekt, of te hoog of te laag zijn vastgesteld. Bovendien is er onvoldoende uitzicht op een blijvende oplossing”, aldus de Algemene Rekenkamer die er toevoegt dat het een van de langst bestaande onvolkomenheden is in de bedrijfsvoering van de rijksoverheid.
Financieel beheer uitkeringen Caribisch Nederland
De tekortkomingen in het financieel beheer van de Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN)-unit SZW bestaan al sinds 2016 en zijn moeilijk op te lossen. In 2024 heeft de unit verder gewerkt aan de verbeteracties uit het meerjarige verbeterplan dat de unit in 2023 samen met de minister heeft gemaakt. Maar we constateren dat de rechtmatigheid van uitkeringen in 2024 nog niet zichtbaar is verbeterd. De unit stelde dat zelf ook vast. Hierdoor bestaat het risico dat uitkeringen onterecht zijn verstrekt, of te hoog of te laag zijn vastgesteld.
Volgens de RCN-unit SZW worden de tekortkomingen vooral veroorzaakt door de gebrekkige IT-ondersteuning. De unit is van plan om in 2025 de aanbesteding van nieuwe IT-systemen voor te bereiden, de nieuwe systemen vanaf 2026 te ontwikkelen en vervolgens in gebruik te nemen. Maar de RCN verwacht dat de ontwikkeling van nieuwe IT-systemen wordt belemmerd omdat er niet genoeg gekwalificeerd IT-personeel beschikbaar is in Caribisch Nederland. Het oplossen van de tekortkomingen zal hierdoor nog langer duren en meer geld kosten.
Wij vinden het niet realistisch te verwachten dat uitvoering van het verbeterplan leidt tot beter financieel beheer, zodat de rechtmatigheid van uitkeringen in Caribisch Nederland aan de normen voldoet. Daarbij houden we er rekening mee dat het voor de RCN-unit SZW ingewikkeld is om de sociale zekerheid uit te voeren. De Rijksdienst Caribisch Nederland opereert op een schaal van een kleine gemeente van ongeveer 30.000 inwoners, terwijl hij taken uitvoert van meerdere ministeries. Deze ingewikkelde situatie en de afhankelijkheid van IT-vernieuwing en IT-personeel maken een beter financieel beheer moeilijk.
Conclusie
Wij beoordelen het financieel beheer van de RCN-unit SZW als onvolkomen. Hierbij wegen we mee dat de onvolkomenheid al bestaat sinds 2016, en daarmee een van de langst bestaande onvolkomenheden is in de bedrijfsvoering van de rijksoverheid. Omdat er onvoldoende uitzicht is op een structurele oplossing, dringen wij er bij de minister op aan dat hij nog in 2025 een realistisch einddoel bepaalt voor de interne beheersing van de rechtmatigheid van uitkeringen in Caribisch Nederland. En dat hij een haalbaar tijdspad daarnaartoe benoemt en hierover het parlement informeert.
Het einddoel en tijdspad moeten de medewerkers van de RCN-unit SZW duidelijk maken wat er van hen wordt verwacht om fouten en onzekerheden in het proces van uitkeren te voorkomen, signaleren en corrigeren. Ook verwachten wij van de verantwoordelijke directies Werknemersregelingen en FEZ van het ministerie dat zij hiermee de aanpak van de problemen de juiste prioriteit geven en doelmatige keuzes maken als het gaat om de mensen en middelen die hiervoor nodig zijn. Want de uitvoering van het verbeterplan moet de komende jaren leiden tot meer rechtmatige uitkeringen, maar niet tegen te hoge kosten. De totale uitgaven van de RCN-unit SZW zijn met ongeveer € 131 miljoen in 2024 maar een klein deel (0,2%) van de SZW-begroting.
Klik HIER voor het Verantwoordingsonderzoek Koninkrijksrelaties en BES-fonds