In de zondagse estafette-rubriek ‘Bericht uit…’ belichten columnisten uit de Caribische delen van het Koninkrijk bij toerbeurt de kanten van hun eiland waarvan zij vinden dat die de aandacht van alle koninkrijksburgers verdienen. Vandaag komt het bericht uit Sint Maarten.
Undercover als hulpchauffeur
Door Terrance Rey
“If you plan to talk about president Trump, let me know and I will get out of your taxi right now.” Dat waren de eerste woorden van een Amerikaanse toerist die instapte in een taxi waarin ik me bewoog als hulpchauffeur van een bevriende taxichauffeur. De klant meende het. Hij was overduidelijk iemand die moe was van discussies over de president van de Verenigde Staten, een onderwerp dat de gemoederen blijft bezighouden.
Op Sint Maarten hebben wij ook onze ‘verboden’ onderwerpen. Zaken waar iedereen iets van weet, maar waar niemand echt over wil praten. Een daarvan is het fenomeen van de ‘hulpchauffeurs’ in de taxi en bus. Afgelopen week besloot ik onder de radar te gaan en zelf te ervaren hoe het eraan toegaat in deze sector.
Als uitgever en hoofdredacteur van StMaartenNews.com krijg ik regelmatig klachten van taxichauffeurs. Ze klagen over lage inkomsten, oververzadiging van de markt en een gebrek aan echte ondersteuning van overheidswege. Er zijn te veel taxi-, tour- en busvergunningen uitgegeven. De markt is overvol. Politici gebruiken het verstrekken van vergunningen als ruilmiddel voor stemmen tijdens verkiezingen. Anderen zien het als een lucratieve bijverdienste.
Zo is er een bloeiende handel ontstaan in het verhuren van vergunningen. De bedragen variëren tussen de 600 en 800 US Dollars per maand. Huurders worden simpelweg geregistreerd als hulpchauffeurs op bestaande vergunningen. Officieel is dit systeem ooit opgezet om vergunninghouders in staat te stellen hun inkomsten te behouden bij ziekte of onvermogen om te rijden. In praktijk wordt het systeem echter al jarenlang misbruikt.
De overheid speelt hierin dubbelspel. Niet alleen wordt het papierwerk rondom de registratie van hulpchauffeurs als extra inkomstenbron gebruikt, ook lijkt men geen werkelijke controle te hebben over wie wel of niet actief is als taxichauffeur. Er zouden zo’n duizend actieve vergunningen zijn, maar het werkelijke aantal chauffeurs ligt inclusief hulpchauffeurs aanzienlijk hoger.
In het hoogseizoen kan een taxichauffeur op een goede dag tussen de $500 en $600 verdienen. In het laagseizoen is $100 per dag al mooi meegenomen. De helft daarvan gaat op aan benzine. Tel daar nog de kosten van de wagen, verzekering en onderhoud bij op en je snapt snel: dit is geen gouden business. Hoe overleeft een taxichauffeur dan? Het eerlijke antwoord is: met moeite.
Als eerste aanspreekpunt voor onze toeristen zijn taxichauffeurs de onofficiële ambassadeurs van Sint Maarten. Toch trekt het vak vooral immigranten aan die – hoe karig ook – een inkomen willen verdienen. Lokale Sint Maartenaren in de taxibranche worden steeds zeldzamer. En dat is jammer. Want zij waren degenen die alle straten, historische plekken, uitkijkpunten en verborgen parels kenden. Tegenwoordig zijn er zelfs chauffeurs op de weg die nauwelijks Engels spreken.
Neem bijvoorbeeld het incident vorig jaar waarbij een Haïtiaanse taxichauffeur, kort na de verkiezingen in 2024 in het bezit gekomen van een vergunning, verdwaalde met een Amerikaans gezin aan boord. Door de taalbarrière – zij sprak enkel Creools – en het onvermogen om het juiste adres te vinden, escaleerde de situatie. De gasten raakten in paniek, belden de politie en filmden het hele voorval. Het filmpje ging viral natuurlijk. De minister greep in: de chauffeur werd geschorst en moest verplicht een taal- en oriëntatiecursus volgen.
Mijn eigen ervaring varieerde van een chauffeur die weigerde te praten, terwijl hij perfect Engels sprak, tot een ander die alleen over zijn thuisland Jamaica kon vertellen, terwijl de toeristen graag over Sint Maarten wilden horen. De disconnect is schrijnend.
De taxibranche heeft dringend behoefte aan hervorming. Als de drie taxi-associaties aan de Nederlandse kant van Sint Maarten geen actie ondernemen, zou de minister van Toerisme en Transport (TEATT) moeten ingrijpen. Schort alle vergunningen tijdelijk op. Voer verplichte trainingen in. En hef de hulpchauffeur-regeling op. Een alternatief daarvoor is al in overweging. Geef echte, toegewijde chauffeurs een eerlijke kans op een vergunning en een legitiem inkomen. Stop met het creëren van kansen voor misbruik, vriendjespolitiek en uitbuiting.
Want laten we eerlijk zijn: de meeste mensen op Sint Maarten leven onder de armoedegrens. Niet alleen taxichauffeurs, ook gepensioneerden en zelfs onderwijzers. Dat is de waarheid waar we niet over durven spreken. De waarheid die liever onder het tapijt wordt geveegd. Als ik door simpelweg undercover te gaan als hulpchauffeur al zoveel kan ontdekken over één sector van onze economie, stel je dan eens voor wat we kunnen aantreffen in andere sectoren. Sint Maarten heeft een enorme grijze economie. Maar wat in het grijs gehuld is, mag niet langer onbesproken blijven. Het is tijd om licht te brengen in de duisternis.
Geef onze lokale chauffeurs niet alleen een licentie, geef ze trots. Train ze in klantvriendelijkheid, toeristische kennis en ja, desnoods een cursus Engels. Laat hen opnieuw onze ware ambassadeurs worden. Dan hoeven ze niet meer over Trump te praten om het gesprek gaande te houden.