Den Haag – Alle schoolbesturen op Bonaire, Sint Eustatius en Saba worstelen met intern toezicht en sturing op kwaliteit. Dat staat te lezen in het rapport ‘De staat van het onderwijs 2025’ van de Inspectie van het Onderwijs
“Goed onderwijs is het fundament van een welvarende samenleving, waarin iedereen de kans krijgt zich volledig te ontplooien. Op onze scholen ontwikkelen jonge mensen zich tot creatieve, kritische, samenwerkende en vaardige burgers, die weerbaar zijn voor veranderingen en kunnen bijdragen aan een gezonde, welvarende en veilige toekomst”, schrijven minister Bruins en staatssecretaris Paul aan de Kamer. Maar in Caribisch Nederland is daarvan nog geen sprake, zo blijkt uit het rapport.
“In 2024 voerden we op alle 3 de eilanden naast schoolonderzoeken ook onderzoeksactiviteiten uit bij de vo-besturen en bij enkele po-besturen. Voor Bonaire en Sint Eustatius betrof dat een eerste regulier onderzoek op bestuursniveau. Op Saba deden we onderzoek naar aanleiding van signalen over risico’s op bestuurlijk niveau. De bestuursonderzoeken lieten bij alle besturen grote uitdagingen zien in het intern toezicht en de sturing op kwaliteit. Op Saba stelden we daarnaast tekortkomingen vast in de kwaliteitszorg in het vo en in de veiligheid en het onderwijsproces in het po.”
“Het is goed dat de Staat aandacht besteedt aan het onderwijs in Caribisch Nederland. De zorgen over de kwaliteit van het onderwijs herkennen wij. We moeten daarin blijven investeren, zodat elk kind, waar het ook woont in Nederland, gelijkwaardige kansen krijgt om zich optimaal te ontwikkelen. In de derde Onderwijsagenda hebben de schoolbesturen, de Expertisecentra voor Onderwijszorg, de openbare lichamen van Bonaire, Saba en Sint Eustatius en het ministerie van OCW doelen en prioriteiten beschreven om gezamenlijk te werken aan een hogere kwaliteit van het onderwijs in Caribisch Nederland”, aldus Bruins en Paul.
Uit het Jaarverslag van de Inspectie
Toezicht op de kwaliteit van het onderwijs en de specifieke voorzieningen
De inspectie beoordeelt het onderwijs in Caribisch Nederland zoveel mogelijk aan de hand van de onderzoekskaders die in Europees Nederland gelden. Daarbij houden we rekening met verschillen in wet- en regelgeving en de specifieke context. De inspectie voert elke 2 jaar bij elke school een kwaliteitsonderzoek uit.
In 2024 vonden op alle 3 de eilanden ook onderzoeksactiviteiten plaats bij de besturen in het voortgezet onderwijs en bij enkele besturen in het primair onderwijs. Voor Bonaire en Sint Eustatius waren dit de eerste ‘reguliere’ onderzoeken op bestuursniveau. Voor Saba ging het om toezichtactiviteiten naar aanleiding van signalen over risico’s op bestuurlijk niveau. Voor de besturen op Saba (primair onderwijs en voortgezet onderwijs) stelde de inspectie wanbeheer vast. Het bestuur voor primair onderwijs kreeg een aanwijzing van de minister van OCW. Voor het bestuur voor voortgezet onderwijs ligt er eind 2024 een voornemen tot aanwijzing wegens wanbeheer.
De resultaten van alle onderzoeken op bestuursniveau laten zien dat hier grote uitdagingen liggen voor bijvoorbeeld het intern toezicht en de sturing op kwaliteit. In 2024 voldeed de basisschool op Saba niet aan de basiskwaliteit en stelde de inspectie na een specifiek onderzoek naar veiligheid grote risico’s vast. Op Bonaire lukte het 1 school voor primair onderwijs om na een langere periode van onvoldoende kwaliteit, weer aan de basiskwaliteit te voldoen. De overige scholen voor primair onderwijs op Bonaire voldeden aan de basiskwaliteit, dit geldt ook voor de 4 scholen voor primair onderwijs op Sint Eustatius. De beide scholen voor voortgezet onderwijs op Saba en Sint Eustatius voldeden in 2024 niet aan de basiskwaliteit. De scholen en besturen die onvoldoende kwaliteit laten zien, staan onder verscherpt toezicht.
Toezicht op de kinderopvang in Caribisch Nederland
In de bijzondere Nederlandse gemeenten Bonaire, Sint Eustatius en Saba houdt de inspectie toezicht op instellingen voor kinderopvang, po, vo en mbo, op de Expertisecentra Onderwijs Zorg (EOZ’s) en op Sociale Kanstrajecten Jongeren (SKJ’s).
Toezicht op de kwaliteit van de kinderopvang in Caribisch Nederland
In 2024 rapporteerden we over de kwaliteit van de kinderopvang in Caribisch Nederland. Samen met de lokale inspectie onderzochten we in 2023 alle 76 kinderopvanglocaties in Caribisch Nederland. Uit ons onderzoek blijkt dat de kwaliteit op meerdere onderzochte standaarden en onderliggende eisen lager ligt dan de basiskwaliteit. Wel constateren we op een aantal onderdelen verbetering ten opzichte van de bestandsopname in 2021/2022. We stellen ook vast dat meer locaties voldoen aan belangrijke randvoorwaarden voor kwaliteitsverbetering. Uit onze contextbeschrijving blijkt dat de houders van kinderopvang in Caribisch Nederland te maken hebben met soms complexe en moeilijke omstandigheden die van invloed kunnen zijn op de kwaliteit van de kinderopvang.