Bonaire – Met het prestigegevecht dat het Bestuurscollege op dit moment uitvecht met Den Haag neemt het een grote gok met de leveringszekerheid van brandstof. De Inspectie voor de Leefomgeving en Transport maakt zich dermate grote zorgen dat het op het punt staat een zogeheten last onder dwangsom op te leggen van 500.000 dollar per maand.
De kans op ingrijpen is bijzonder groot nu het vrijwel zeker is dat de vervanging van de brandonveilige, maar tijdelijk gedoogde opslagtanks bij het vliegveld niet op tijd gaat lukken. De vertraging is veroorzaakt door het Bestuurscollege dat welbewust geen haast maakt met de verlening van de benodigde vergunningen. Het denkt op die manier het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat onder druk te zetten om de zeggenschap over de brandstofvoorziening op het eiland terug te krijgen.
Over een goed jaar komt er een einde aan de huidige gedoogsituatie: vanaf 1 april 2026 moet de opslag volledig aan alle wettelijke (veiligheids)voorschriften voldoen. Deze in 2021 gestelde deadline werd toen door alle betrokken partijen ruim voldoende geacht om de bestaande tanks veilig te maken of om geheel nieuwe te bouwen.
Bij gebrek aan vertrouwen in de door corruptie en wanbeleid geplaagde overheidsnv Oil Trading Bonaire besloot het rijk destijds tot de oprichting van een eigen staatsdeelneming Bonaire Brandstof Terminals BV. Die laatste zou de opdracht tot de bouw van de tanks verstrekken, maar het in oktober 2023 aangetreden Bestuurscollege onder aanvoering van gedeputeerde Clark Abraham wijst een rol van BBT af en wil de regie weer bij het eigen OTB onderbrengen. Den Haag voelt daar als financier van de nieuwe tanks niets voor.
Volgens ingewijden is het overleg tussen BC en het ministerie volledig vastgelopen. De ILT is geen partij bij de onderhandelingen, maar speelt als toezichthouder wel een cruciale rol. Naar nu blijkt heeft de inspectie eind januari per brief alarm geslagen, omdat als gevolg van de vertragingstactiek van het eilandbestuur de geplande nieuwbouw niet voor 1 april 2026 gereed kan zijn. De tweede optie is de bestaande tanks aanpassen, maar ook voor die optie dringt de tijd. Uit een recente inspectie blijkt dat er een wonder voor nodig is om de opslag binnen een jaar op orde (lees: brandveilig) te krijgen.
“De aanpassingen aan de installaties die daarvoor nodig zijn, zullen zeer waarschijnlijk niet uiterlijk 1 april 2026 volledig uitgevoerd kunnen worden. Dit leidt ertoe dat ik voornemens ben om handhavend op te treden door het opleggen van een preventieve last onder dwangsom (LOD)”, aldus de ILT namens de staatssecretaris. De dwangsom wordt overigens niet opgelegd aan het openbaar lichaam of OTB (als eigenaar van de tanks), maar aan Curoil omdat die de tanks exploiteert.
De brief van de ILT is al ruim drie weken bekend bij het Bestuurscollege en de Eilandsraad, maar die hebben daar ondanks de alarmerende inhoud tot nu toe over gezwegen. Een vergelijking met de rapporten over de vuilstort bij Lagun dringt zich op: ook die trachtte het eilandbestuur uit de publiciteit te houden.