Door René Zwart
Zo lovend als het College financieel toezicht is over het financieel beheer op Sint Eustatius en (vooral) Saba, zo slecht zijn de rekenmeesters te spreken over Bonaire. Dat maakt van de financiële administratie zo’n puinzooi dat het volgens het Cft niet eens zin heeft de aangeleverde cijfers te analyseren. Die harde woorden maakten geen indruk op de eerstverantwoordelijke, gedeputeerde van Financiën Clark Abraham. Die verklaarde juist blij te zijn met de publieke oorwassing.
“Nu staat het tenminste zwart op wit”, reageerde hij laconiek om in één moeite door de schuld in de schoenen van zijn voorgangers te schuiven. Dat is zo mogelijk nog kolderieker: Abraham was immers niet alleen heel 2024 de baas over de eilandelijke boekhouding, maar heeft bij zijn aantreden bovendien met veel aplomb gesnoefd het allemaal veel beter te zullen doen.
Er lijkt evenwel een wonder voor nodig om uit de schoenendoos met niet ingeboekte bonnetjes (voor zo ver ze allemaal te vinden zijn) een jaarrekening te fabriceren die in aanmerking komt voor een goedkeurende verklaring van de accountant, zoals het vorige Bestuurscollege – zonder daarover op te scheppen – in 2022 en 2023 wel voor elkaar heeft gekregen.
Abraham heeft de smoes al klaarliggen: onderbezetting van de afdeling Financiën. Hij vergeet erbij te vertellen dat hij de leegloop zelf teweeg heeft gebracht door het team dat de eer van de goedgekeurde jaarrekeningen toekwam, te bruuskeren en te vervangen door partijvrienden. Nu niet langer valt te verdoezelen dat het financieel beheer volledig is ontspoord, gaat de gedeputeerde op zoek naar personeel dat wel de basisbeginselen van boekhouden onder de knie heeft.
Wellicht dat de bizarre reactie van de gedeputeerde het Cft ertoe heeft aangezet het in een gesprek met het Bestuurscollege nóg luider en duidelijker te zeggen: “Bonaire is niet in control.” Het openbaar lichaam, overheidsentiteiten inbegrepen, verkeert door gebrek aan besluitvorming, uitvoering en good governance in een vrije val die alleen nog te stuiten lijkt door Haags ingrijpen.
De vraag is of de boodschap dit keer wel is overgekomen. Is het niet bij de geadresseerde zelf, dan toch zeker – zou je mogen verwachten – bij zijn omgeving. Het kan niet anders dan dat de wèl vlijtige en wèl goedwillende vakgedeputeerden Anjelica Cicilia en Nina den Heyer op hun werkterrein hinder ondervinden van het destructieve gedrag van hun solerende collega, die het talent heeft samenwerkingspartners – o.a. bij ministeries – tegen zich in het harnas te jagen.
Alles zou beter worden, beloofde de nieuwe coalitie in oktober 2023.
Dat het zo ver is kunnen komen, mag de Eilandsraad zich aantrekken met de politiek dolende éénpitters Daisy Coffie en Cyrill Vrolijk voorop. Die hielpen – na een schimmig dealtje over de verhoging van hun fractievergoeding – Abraham in oktober 2023 in het zadel, terwijl zij diens bedenkelijke staat van dienst kenden tijdens twee eerdere perioden als gedeputeerde niets voor elkaar te hebben gekregen.
Signalen van o.a. het Cft, niet mis te verstane standjes van staatssecretaris Van Huffelen, de exodus bij cruciale afdelingen, het tot stilstand komen van besluitvorming en projecten en ruzies met ministeries werden en worden door het duo genegeerd. Sterker nog, bij elk incident nemen ze het voor hem op en krijgt de afzender van de kritiek via sociale media de wind van voren. In plaats van de opzichtig falende gedeputeerde over zijn ‘beleid’ te bevragen, zijn ze – tussen zogenaamde ‘dienstreizen’ door – al maanden druk doende in de achterkamertjes te bedisselen hoe hun toch al goudgerande daggeldvergoeding stilletjes kan worden verhoogd.
Het is symptomatisch voor een Eilandsraad die niet de capaciteiten bezit zijn taken naar behoren te vervullen. Zelfs de alarmerende waarschuwing van het Cft dat de begroting voor dit jaar vanwege de twijfels over de deugdelijkheid van de cijfers wellicht op drijfzand is gebouwd, heeft de volksvertegenwoordigers niet aan het denken gezet. Hartjes posten voor Valentijnsdag kreeg voorrang.
Zoals de fracties de gedeputeerde van Financiën niet aan de tand voelen over zijn rammelende boekhouding, is er geen eilandsraadslid dat aan de bel trekt over diens andere gebroken beloften. Zoals transparant bestuur. Het vorige (overigens ook niet uitblinkende) Bestuurscollege naar huis gestuurd omdat het maandenlang geen besluiten had gepubliceerd. Wie eerder deze week de website van het OLB raadpleegde, zag dat het overzicht van besluiten vanaf half december maagdelijk wit is1. Zoals de geïnteresseerde burger het ook al ruim twee maanden moet stellen zonder de wekelijkse pr-show Bon Informá.
Van de Eilandsraad heeft Abraham weinig te duchten. Hij repareerde immers de onder druk van Den Haag (ten dele) teruggedraaide perverse verhoging van de fractievergoeding door via een u-bocht het budget voor ‘fractieondersteuning’ met vier ton te spekken. Waarmee hij zich naar het lijkt van onbegrensde loyaliteit heeft verzekerd.
Of het door BZK gefinancierde – tonnen opslurpende – ‘ondersteunings- en professionaliseringsprogramma’ dat bestuurlijke professionals uit Europees Nederland op de eilanden uitrollen, gaat helpen het functioneren van de lokale democratie te verbeteren, valt te betwijfelen. Dat is al eens eerder gedaan, maar van de overgedragen kennis is weinig blijven hangen. Omdat menig gekozen volksvertegenwoordiger persoonlijk gewin voorrang geeft boven het belang van de gemeenschap.
Staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Zsolt Szabó lijkt zijn pappenheimers te kennen, getuige zijn besluit de functie van Rijksvertegenwoordiger toch te handhaven en die bovendien de opdracht mee te geven toe te zien op goed/integer bestuur.
- Inmiddels zijn de in januari genomen besluiten toegevoegd. ↩︎