Bonaire – De Stichting Pro Lagun eist een onmiddellijke stop op het storten van afval op de vuilstort van Selibon bij Lagun en het zo snel mogelijk realiseren van een duurzame (tussen)oplossing. Ook dringt zij aan op een gezondheidsonderzoek onder de omwonenden.
“Milieuverontreiniging en volksgezondheid moeten geen onderwerp van eindeloze vergaderingen blijven. De belangen van de bewoners en de natuur zijn decennialang gemarginaliseerd. Het is tijd voor concrete actie. De situatie is helder, de risico’s zijn vastgesteld, en de oplossing is onvermijdelijk: ingrijpen en de gezondheid van de inwoners en het milieu van Bonaire beschermen”, aldus de stichting in een vandaag gepubliceerde verklaring.
Statement Stichting Pro Lagun
Gezondheid van álle Bonairianen in gevaar – overheid moet nú handelen
Stichting Pro Lagun waarschuwt al enige tijd voor de ernstige gezondheidsrisico’s en milieuschade als gevolg van de vervuiling rond de landfill en de afvalverbrandingsinstallatie op Lagun. De recente onderzoeksrapporten van het RIVM en Environmental Compliance Limited (ECL) bevestigen dat de uitstoot van schadelijke stoffen extreem hoog is en zich over een groot gebied heeft verspreid. Het is onacceptabel dat de overheid nog steeds geen concrete maatregelen neemt om de gezondheid van de bevolking te beschermen en de veroorzaakte gezondheidsschade in kaart te brengen.
Gevaarlijke uitstoot: normen massaal overschreden
De testresultaten van de afvalverbrandingsinstallatie laten zien dat alle uitstootnormen zwaar overschreden zijn, zelfs bij een gecontroleerde test van slechts enkele dagen. De normen voor koolmonoxide werden tot meer dan 2000 keer overschreden, en ook dioxines en andere giftige stoffen werden in gevaarlijke hoeveelheden aangetroffen. Deze tet staat in geen enkele verhouding tot de werkelijke blootstelling: de oven heeft vijf jaar lang zonder emissiebeperking gefunctioneerd, terwijl omwonenden herhaaldelijk werden blootgesteld aan giftige rook.
Deze situatie vereist urgent gezondheidsonderzoek. De overheid moet per direct een uitgebreid onderzoek laten uitvoeren, inclusief bloedonderzoeken, om de aanwezigheid van dioxines en zware metalen in het lichaam van bewoners vast te stellen.
Landfill blijft een bedreiging voor gezondheid en milieu
Uit het RIVM-onderzoek blijkt dat dioxinen en andere giftige stoffen tot 4 km westwaarts van de landfill in verhoogde concentraties zijn teruggevonden. Buiten dit gebied is geen onderzoek uitgevoerd, waardoor de volledige impact nog onbekend is. Dioxines verspreiden zich via de lucht en kunnen zich kilometers verder afzetten. Dit betekent dat niet alleen de direct omwonenden, maar álle bewoners van Bonaire risico lopen.
De landfill vormt daarnaast een structureel ecologisch gevaar. De afvalberg blijft groeien en schuift steeds verder richting de kwetsbare lagune. Schadelijke stoffen spoelen bij regenbuien de natuur in, met verwoestende gevolgen voor het koraal en de mariene ecosystemen. De voortdurende branden maken de situatie nog urgenter.
Eisen van Stichting Pro Lagun
Gezien de ernst van de situatie en de langdurige nalatigheid van de verantwoordelijke overheden, eist Stichting Pro Lagun:
Een onmiddellijk stop op het storten van afval op de huidige landfill en zo snel mogelijk realiseren van een duurzame (tussen)oplossing.
Geen afgifte van een vergunning voor de geplande olieverwerkingsinstallatie. Het produceren van brandstof uit afgewerkte olie op deze locatie is onacceptabel gezien de voortdurende brandrisico’s.
Een direct gezondheidsonderzoek onder de getroffen bewoners. De blootstelling aan zware metalen en dioxines moet met spoed worden vastgesteld. Dit is een kwestie van volksgezondheid en kan niet langer worden uitgesteld. Met de resultaten van het ECL-onderzoek en de RIVM-conclusies is er geen enkele reden om dit nog langer uit te stellen.
De definitieve sanering (afgraven en afvoeren) van de landfill. Het opgestapelde afval breekt af en blijft schadelijke stoffen lekken via de poreuze koraalsteenbodem. Dit probleem lost zichzelf niet op en vereist een grootschalige sanering.
Overheid moet haar verantwoordelijkheid nemen
De overheid heeft de plicht om haar inwoners en natuur te beschermen en alles in het werk te stellen om de schade te herstellen en verdere schade te voorkomen. Voortzetting van de huidige situatie en werkwijze bij Lagun is onacceptabel. Deze milieuramp is vergelijkbaar met grote milieuschandalen in Nederland, zoals het gifschandaal in Lekkerkerk – en de schaal op Bonaire is volgens experts nog ernstiger; Lekkerkerk in het kwadraat!
Milieuverontreiniging en volksgezondheid moeten geen onderwerp van eindeloze vergaderingen blijven. De belangen van de bewoners en de natuur zijn decennialang gemarginaliseerd. Het is tijd voor concrete actie. De situatie is helder, de risico’s zijn vastgesteld, en de oplossing is onvermijdelijk: ingrijpen en de gezondheid van de inwoners en het milieu van Bonaire beschermen.