En plotsklaps was het College financieel toezicht de beste vriend van Aruba’s minister-president Evelyna Wever-Croes. De voorheen door de premier verketterde rekenmeesters hadden haar kant gekozen in de ophef over de belastingtruc waarmee het door de kiezer naar huis gestuurde kabinet een fors gat slaat in het budget van de opvolgers. Natuurlijk zijn de 28.000 Arubanen die met één pennenstreek vrijgesteld zijn van belasting blij met het onverwachte afscheidscadeautje van WC. Of het haar een standbeeld zal opleveren, is de vraag. Het nog in de maak zijnde kabinet Eman VI kan jaarlijks 50 miljoen minder investeren in onderwijs, zorg etc. Een sigaar uit eigen doos: het is de samenleving die de rekening gepresenteerd krijgt.
De bewering van de afzwaaiend minpres dat het Cft haar gelijk heeft gegeven, is dan ook afkomstig uit haar kennelijk onuitputtelijke duim. Anders dan ze erop los fabuleert, heeft het College financieel toezicht helemaal niet gezegd dat de belastingverlaging “legitiem” is. Het heeft geconstateerd dat er sprake is van een leemte in de wetgeving. Daar is sluw misbruik van gemaakt met geen ander doel haar opvolger een gemene hak te zetten. De premier verzwijgt dat het Cft kritiek heeft op het feit dat de Staten niet is gehoord, laat staan om instemming is gevraagd zoals dat in een fatsoenlijke parlementaire democratie hoort te gaan.
Je zou verwachten dat de gouverneur bij zo’n omstreden besluit in elk geval niet zonder tegensputteren bij het kruisje tekent, maar het lijkt erop dat hij dat wel heeft gedaan. Onbekend is of hij heeft overwogen het ter vernietiging voor te leggen aan de Rijksministerraad, zoals zijn Curaçaose collega eerder wel heeft gedaan met de poging werkgevers te verplichten tenminste 80 procent lokaal personeel in dienst te hebben. Misschien dat de kwestie nog wel aan de orde komt als Wever-Croes tijdens haar afscheidstoernee op de koffie gaat bij staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Zsolt Szabó.
Die doet er goed aan zijn gast meteen te vragen waarom de begroting voor het alweer ruim een maand op streek zijnde 2025 nog altijd niet is vastgesteld. De premier was er als de hennen bij om het parlement de schuld in de schoenen te schuiven. Want dat moet er immers een klap op geven. Maar, zo gaf Statenvoorzitter Gerlien Croes lik op stuk, het wachten is op de beantwoording door het kabinet van de vragen die de fracties hebben ingediend. De toekomstige coalitie zal trouwens sowieso met grote argwaan volgen wat Wever-Croes met de staatssecretaris denkt te bedisselen.
De allesbehalve denkbeeldige vrees bestaat dat ze nog even snel voor haar heengaan haar ja-woord geeft aan het ontwerp van de Rijkswet Aruba financieel toezicht. Ze heeft zich er jarenlang tegen verzet – krijsend dat het koloniaal was – maar als ze haar opvolgers het leven zuur kan maken door die op de valreep op te zadelen met extra streng toezicht, zal ze die kans niet aan zich voorbij laten gaan.
Op Curaçao speelt het kabinet Pisas ook al voor Sinterklaas, maar dan slimmer: vóór de verkiezingen. Het is een wonder dat de facebookpagina van minister-van-bijna-alles Javier Silvania nog niet is bezweken onder de toeloop van bezoekers. Daar kondigt de bewindsman wekelijks aan welke volgende beroepsgroep in aanmerking komt voor een pastechi, een bonus van duizend gulden die – zo stelt hij – echt helemaal niets te maken heeft met de verkiezingen van 21 maart. Deze week waren de medewerkers van afvalbedrijf Selikor de gelukkigen. “Als de regering geld te veel heeft, kan ze misschien ook de miljoenenschuld die ze bij ons heeft, afbetalen”, reageerde de directie van de overheidsnv gevat.
Op Curaçao zijn de ontvangers uiteraard eveneens blij. Maar ook daar gaat de plotselinge vrijgevigheid van de bestuurders ten koste van urgente investeringen. Veel fundamentele voorzieningen zijn zonder dat het hardop wordt gezegd failliet zoals onderwijs, zorg en noem maar op. Misschien moeten de aan het pluche gehechte politici op de eilanden eens te rade gaan bij oud-premier Rutte. Die won de verkiezingen van 2012 afgetekend nadat hij elke Nederlander een belastingvoordeeltje van duizend euro had beloofd om eenmaal in het Torentje daar geen actieve herinnering meer aan te hebben.
Overigens leeft ook Pisas in zijn eigen fantasie. Hij richtte op zijn ministerie een champagneparty aan om te vieren dat het crescendo gaat met de uitvoering van de via het Landspakket door Den Haag opgelegde hervormingen. De werkelijkheid is dat deze (door toedoen van stille obstructie) zo tergend traag verlopen dat de voortgangsrapportages niet langer van gekleurde vlaggetjes worden voorzien, vermoedelijk omdat de rode inkt op is waarmee wordt aangegeven dat een project hopeloos is vastgelopen.
Hoogtepunt van de week – voor schrijver dezes dan – was de verschijning van de vierde editie van Kadushi’s Prikkeljaar. Stas Szabó was zo vriendelijk het eerste exemplaar in ontvangst te nemen. Dus nu begrijpt u meteen waarom de bewindsman er de afgelopen weken zo genadig vanaf is gekomen op deze plek.
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.