Harteloos, op het misdadige af. Dat is de kille weigering van een meerderheid in de Tweede Kamer tegen te houden dat het kabinet inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba asociaal hard in hun toch al dunne portemonnee treft, met de meest kwetsbaren – minimumloners en uitkeringsgerechtigden – voorop. Die hebben door toedoen van het kabinet Schoof en de fracties van de PVV, VVD, NSC, BBB, SGP, FvD en JA21 na 1 januari tot tien procent minder te eten. Een letterlijke vorm van broodroof, gepleegd door een bende gewetenloze staatsrovers die – naar eigen liegen – hoeders zijn van bestaanszekerheid. Cynischer kun je het niet krijgen.
En dan durft een Kamerlid tijdens het commissiedebat over het rapport van de Commissie Thodé doodleuk te beweren dat inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba zich moeten realiseren dat zij het op sommige terreinen beter hebben dan hun landgenoten in Europees Nederland. Want op de eilanden mag je bijvoorbeeld al op je 65ste met pensioen. Jaja, dat mag misschien, maar het kan niet. Veel pensioengerechtigden kunnen het zich namelijk niet veroorloven. Van alleen AOV (hoe symbolisch dat er op de W is gekort) kun je ondanks de recente verhoging van de uitkeringen echt niet rondkomen. Dat verklaart waarom menig AOV’er noodgedwongen tot hoge leeftijd doorwerkt, bijvoorbeeld als klusjesman voor Europese Nederlanders die in hun Piet Boon-paleizen langs de Bonairiaanse kust van hun pensioen genieten.
Viel nog mee dat er niet meer voorbeelden bij werden gesleept om te bewijzen hoe bevoorrecht BES-burgers zijn ten opzichte van de bewoners van pak hem beet de Waddeneilanden. Zoals: in de Cariben is het altijd lekker warm, dus heb je geen stookkosten, hoef je ook geen dure winterkleding aan te schaffen en kunnen kinderen op blote voeten lopen. Wat heb je dan in hemelsnaam nog te zeuren dat eerste levensbehoeften twee tot vijf keer duurder zijn dan op Terschelling, dat er geen openbaar vervoer is, geen schuldhulpverlening, geen WW…
Een ander Kamerlid wees nog op de zojuist door het CBS gepubliceerde ‘Brede Monitor Welvaart’, waaruit blijkt dat inwoners van de bijzondere gemeenten het financieel en materieel aanzienlijk minder hebben dan die in continentaal Nederland, maar toch tevredener zijn. Dat ze met weinig genoegen nemen zegt vooral iets van hun goede karakter. Het onderstreept alleen maar de godvergeten schaamteloosheid van de Wilders-brigade daarin een vrijbrief te zien weerloze BES-burgers tot hongerarmoede te veroordelen en van de 88 Kamerleden die het voorstel daar een stokje voor te steken zonder blikken of blozen van tafel veegden.
Terwijl het voorkomen van deze armoedeval het rijk geen cent extra kost. Het geld ligt op de plank, maar staatssecretaris van Digitalisering en oja ook nog Koninkrijks… eh relaties wil pas bij de voorjaarsnota beslissen hoe hij het gaat verdelen. “Een beetje geduld”, vroeg hij in het eerder genoemde commissiedebat. De kans is groot dat het niet naar de knorrende magen van de minima gaat. De bewindsman heeft namelijk bedacht de armoede op te lossen door – mind you – “economic empowerment.” Daar wil hij flink in investeren. Zo heeft hij met een van de eilanden gesproken over het idee er een callcenter te vestigen. Dat levert vast nieuwe banen op of beter gezegd: niet te vervullen vacatures. Werkloosheid is anders dan in de CAS-landen in Caribisch Nederland – met slechts 3% op Bonaire – niet het probleem. Er is al een te veel aan te laagbetaalde arbeid en daar gaat een callcenter (een sector die het moet hebben van studenten die wat zakgeld willen verdienen) niets aan veranderen.
Szabó wil ook miljoenen steken in lokale landbouw zodat groente en fruit betaalbaar worden. Denkt hij. Alsof er niet jaren geleden al in opdracht van zijn ministerie door een gerenommeerd bureau na gedegen onderzoek is geconcludeerd dat voedselproductie op de eilanden duurzaam (want minder transport) en gezonder (want verser) is, maar mede door de klimatologische omstandigheden, waterschaarste, bodemgesteldheid en kleinschaligheid hoge productiekosten met zich meebrengt en dus nauwelijks tot lagere prijzen leidt. Bovendien worden de banen die de sector oplevert laag betaald. Landbouw is daarmee zeker niet de veronderstelde snelweg uit de armoede.
Als de stas serieus wil inzetten op economische ontwikkeling is het moeilijk te begrijpen dat hij – nog afgezien van de sociale impact – de door het Nibud berekende koopkrachtval laat gebeuren. Die raakt vooral de 2.500 minima die hun schamele inkomen volledig zien opgaan aan de hoogstnoodzakelijkste uitgaven: huur, stroom, water en eten. Een snelle rekensom leert dat de supermarkten na 1 januari op jaarbasis een omzetverlies van anderhalf tot twee miljoen dollar lijden en dus hun prijzen zullen verhogen om het hoofd boven water te houden. Waarmee de beoogde zelfredzaamheid van de eilanden alleen maar verder uit beeld raakt.
Het treurige is dat degenen die het hardste door het meedogenloze kabinetsbeleid worden geraakt niet op steun van hun eigen volksvertegenwoordigers hoeven te rekenen. Die liepen de afgelopen maanden wel het vuur uit hun slippers om een belastingverhoging voor veelverdieners ongedaan te maken, maar voelden zich – deze week op volle oorlogssterkte in Den Haag – niet geroepen voor hun meest kwetsbare eilandgenoten op te komen. Maar dat kan zijn omdat zij zich na het commissiedebat moesten haasten naar een feestelijk galadiner.
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.