Den Haag – In zijn bijdrage aan het debat over het bestaansminimum in Caribisch Nederland heeft Tweede Kamerlid Peter van Haasen (PVV) gepleit voor een structurele verlaging van de kosten van levensonderhoud.
Een van de knelpunten die het Kamerlid signaleert is dat Bonaire, Sint Eustatius en Saba voor hun bevoorrading afhankelijk zijn van respectievelijk Curaçao en Sint Maarten. “Door belastingen, monopolistisch hoge agentschapskosten en transport worden de prijzen onnodig opgedreven. Hierover zouden betere afspraken moeten worden gemaakt. De BES-eilanden mogen geen melkkoe worden voor Curaçao of Sint Maarten”, aldus Van Haasen.
Inbreng Kamerlid Van Haasen (PVV)
Het volledig elimineren van armoede is nog geen enkel land ter wereld gelukt, stelde de Commissie Thodé in het rapport Een waardig bestaan. Zelfs in Europees Nederland leven nog zo’n 540.000 mensen in armoede. In Caribisch Nederland zijn dat er elfduizend. Dat lijkt weinig, maar procentueel is dat aanzienlijk.
Toch zijn de inwoners van Caribisch Nederland opvallend tevreden met hun leven. Maar liefst 88 procent geeft hun leven een hoog cijfer, met Sint Eustatius als uitschieter, daar geeft 93 procent van de inwoners een ruime voldoende.
Hebben ze geen geldzorgen? Natuurlijk wel. Maar welvaart is niet alleen in dollars te meten.
Meten is weten. Dat bleek opnieuw uit de heldere presentatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vorige week. Veel data in deze presentatie ging over de jaren 2021 en 2022. Ook het rapport van de Commissie Thodé is gebaseerd op oudere cijfers. Geen verwijt, een grondig onderzoek kost nu eenmaal tijd.
De financiële vooruitgang op de eilanden sinds 10-10-10 is onmiskenbaar. Op Sint Eustatius lag het minimumloon toen nog op 575 dollar per maand. Inmiddels is dat gestegen naar 1750 dollar. Daarnaast werd kinderbijslag ingevoerd en onlangs aanzienlijk verhoogd naar 225 dollar per maand. In januari worden het minimumloon, de AOV, AWW, onderstand en kinderbijslag opnieuw geïndexeerd.
Toch kleven er ook nadelen aan een snelle inkomstenstijging, zoals het risico op inflatie. Hoewel de cijfers meevallen, hoor ik vaak klachten over de extreem hoge prijzen in de supermarkten. Een avocado voor zes dollar is geen uitzondering. Deze week las ik zelfs een artikel waarin werd gemeld dat er op Bonaire een prijsverschil van 38 procent tussen supermarkten is gemeten.
De bevoorrading van de BES-eilanden verloopt in alle gevallen via zelfstandige landen binnen ons Koninkrijk. Door belastingen, monopolistisch hoge agentschapskosten en transport worden de prijzen onnodig opgedreven. Hierover zouden betere afspraken moeten worden gemaakt. De BES-eilanden mogen geen melkkoe worden voor Curaçao of Sint Maarten.
Infrastructurele verbeteringen zijn onmisbaar. Zo blijkt de kade op Bonaire niet sterk genoeg om een volwaardige kraan te plaatsen voor het lossen van containerschepen. Dit belemmert niet alleen de efficiëntie, maar versterkt ook de afhankelijkheid van Curaçao. Het aanpakken van dit soort knelpunten is essentieel om de eilanden economisch zelfredzamer te maken.
Om armoede te bestrijden zijn er verschillende wegen. Twee belangrijke opties zijn het verhogen van inkomsten of het verlagen van prijzen. Wij kiezen voor het laatste, maar dan wel structureel. Het Nederlandse toeslagensysteem laat zien hoe snel een dergelijke aanpak uit de hand kan lopen.
Daarom juichen wij de investering ter bevordering van voedselzekerheid toe. Als er op de eilanden structureel gezond en vers voedsel kan worden verbouwd, zullen de prijzen dalen. Met een gezonder en beter gevulde boodschappentas zal niet alleen de armoede afnemen, maar ook de gezondheid en het welzijn van zijn inwoners toenemen.
De hoge tevredenheid op de Caribisch eilanden lijkt tegenstrijdig met dat Nederland het altijd beter denkt te weten. We willen de eilanden koste wat kost naar het niveau van Europees Nederland tillen, terwijl Nederlanders minder tevreden zijn over hun eigen welzijn. Misschien moeten we ook eens meer door een Caribische bril naar onszelf kijken.