Den Haag – “Inwoners van Caribisch Nederland moeten een stem hebben in de kwesties die direct van invloed zijn op hun leven. Wat doet de staatssecretaris om ervoor te zorgen dat hun stemmen worden gehoord en meegenomen in het beleidsproces?”, aldus Tweede Kamerlid Faith Bruyning (NSC) vandaag in het debat over het sociaal minimum op de BES-eilanden.
Bruyning vroeg staatssecretaris Szabó om een tijdslijn voor de uitvoering van aanbevelingen van de Commissie Thodé om de bestaanszekerheid op de eilanden te verbeteren. “De inwoners van Caribisch Nederland verdienen niet alleen woorden, maar ook daden. Ze verdienen een beleid dat hun leven daadwerkelijk verbetert.”
Inbreng Faith Bruyning (NSC)
Vandaag staan we hier om te spreken over een onderwerp dat van groot belang is voor de inwoners van Caribisch Nederland: het sociaal minimum. De realiteit is dat velen van hen dagelijks worstelen met bestaanszekerheid. Daarom is het van cruciaal belang dat we vandaag in scherpte en verbinding met elkaar het debat aangaan.
Ten eerste wil ik de aandacht vestigen op de aanbevelingen van de commissie Thodé. Deze commissie heeft duidelijk aangegeven dat het huidige sociaal minimum niet toereikend is om te voorzien in de basisbehoeften van de inwoners. De eerste stappen zijn gezet met het verhogen van het sociaal minimum. Twee van de drie verhogingen zijn inmiddels doorgevoerd. Ik vraag de staatssecretaris: Welke concrete stappen zijn er genomen om na de implementatie van deze aanbeveling de effecten te meten en bij te stellen indien nodig? En sluit het huidige sociaal minimum daadwerkelijk aan bij de werkelijke kosten van levensonderhoud op de eilanden?
Daarnaast is het belangrijk de unieke omstandigheden van Caribisch Nederland in ogenschouw te nemen. De eilanden hebben te maken met hogere kosten van levensonderhoud, beperkte werkgelegenheidsmogelijkheden en een geïsoleerde ligging. Hoe is de staatssecretaris van plan om met deze specifieke omstandigheden rekening te houden bij het uitvoeren en waarborgen van de aanbevelingen van de commissie Thodé?
Het is belangrijk om oog te hebben voor de nog steeds hoge graad van armoede. Het is van groot belang dat stappen en maatregelen in de goede richting voor deze doelgroep niet ongedaan worden gemaakt door maatregelen voor andere doelgroepen. Ik wil graag onderstrepen hoe het belangrijk het advies over integraal te werk gaan is en dat effectiviteit uit kan blijven bij gebrek aan flankerend beleid. Alles wat de kosten kan drukken die in de voorbeeldbegrotingen zijn weergegeven verdienen de aandacht van deze Kamer. Hoe reflecteert de staatssecretaris op het drukken van de kosten? En hoe gaat de staatssecretaris om met het advies over het integraal te werk gaan conform de adviezen van de commissie Thodé?
Laten we ook praten over de evaluatieprocessen. Regelmatige evaluatie van het sociaal minimum is essentieel om ervoor te zorgen dat het beleid actueel en effectief is. Kan de staatssecretaris toelichten hoe vaak deze evaluaties plaatsvinden en of er plannen zijn om ze te intensiveren in samenwerking met lokale autoriteiten en maatschappelijke organisaties?
Gisteenr is door de Kinderombudsman de Kinderrechtentoets gepresenteerd. Het was goed om daar een aantal collega-Kamerleden en bewindspersonen te zien. Is de staatssecretaris bekend met deze Kinderrechtentoets? En zou de staatssecretaris bereid zijn om de Kinderrechtentoets uit te voeren op alle nog te nemen maatregelen ten aanzien van armoedebestrijding op de eilanden?
Een ander belangrijk aspect is de betrokkenheid van de lokale bevolking bij het besluitvormingsproces. Inwoners van Caribisch Nederland moeten een stem hebben in de kwesties die direct van invloed zijn op hun leven. Wat doet de staatssecretaris om ervoor te zorgen dat hun stemmen worden gehoord en meegenomen in het beleidsproces?
Ik wil ook graag weten welke initiatieven de staatssecretaris neemt om de armoede in brede zin aan te pakken. Het verhogen van het sociaal minimum is een stap, maar om echte verandering te creëren, moeten we een holistische benadering hanteren. Worden er bijvoorbeeld plannen ontwikkeld om te investeren in onderwijs, gezondheidszorg en economische ontwikkeling op de eilanden?
Tot slot, wil ik de staatssecretaris vragen om een duidelijke tijdslijn te geven voor de implementatie van verbeteringen in het sociaal minimum. De inwoners van Caribisch Nederland verdienen niet alleen woorden, maar ook daden. Ze verdienen een beleid dat hun leven daadwerkelijk verbetert.
En nog even een vraag buiten het onderwerp van dit debat om: kan de staatssecretaris uitleg geven en reflecteren op het vertrek van Edson Hato?
Voorzitter, laten we vandaag een verschil maken door niet alleen deze vragen te stellen, maar ook door ervoor te zorgen dat er geëigende maatregelen worden genomen. Zodat elke inwoner van Caribisch Nederland met zekerheid en waardigheid kan leven.