Kiezers zijn rare wezens. Neem de uitslag van de Statenverkiezingen van gisteren op Aruba. Daar gaven twee van de drie kiezers hun stem aan de partijen die hofleverancier zijn van KIA, het staatshotel van One Happy Island. Waar de AVP op de ranglijst van corrupte ministers in de tussenstand nog een 2 – 3 achterstand heeft op de regerende MEP, ging de oppositiepartij na een vanwege een minimaal verschil van slecht 304 stemmen lange verkiezingsnacht billenknijpen met de winst aan de haal: negen tegen acht zetels. En dan de oud-minister tegen wie deze week drie jaar cel is geëist wegens het beroven van de gemeenschap: die kreeg met zijn nieuwe partij PPA toch ruim 3.500 stemmen, goed voor een zetel die hij – als het aan het OM ligt – overigens niet zelf mag bezetten. Je kunt dus niet zeggen dat de Arubanen hebben afgerekend met notoire integriteitsschenders.
In het Caribische deel van het Koninkrijk – ook Curaçao, Sint Maarten en Bonaire hebben hun voorbeelden – is de scheidslijn tussen een politieke en criminele carrière dun. Veel kiezers lijken daar geen moeite mee te hebben. Op Aruba stemden die in 2021 een voor corruptie achter de tralies zittende politicus de Staten in. En vorig jaar was het op Bonaire geen beletsel een partijleider-met-strafblad te belonen met een overwinning. Het meest bedenkelijke track record heeft Sint Maarten, maar daar heeft het kiezersvolk nu twee verkiezingen achter elkaar de oude politiek naar de oppositiebankjes verbannen.
“Het maakt op een eiland echt uit voor mensen persoonlijk welke partij de verkiezingen wint. Dat wordt namelijk gekoppeld aan de toegang tot bepaalde publieke middelen. Er is een neiging in de relatie tussen kiezer en politici een uitruil te hebben van gunsten in ruil voor politieke steun. Dat wordt cliëntelisme genoemd: een kiezer stemt op een politicus, maar verwacht er wel bepaalde voordelen of gunsten voor te krijgen van die politicus”, legde bijzonder hoogleraar Koninkrijksrelaties met de leerstoel democratische vertegenwoordiging Wouter Veenendaal eerder deze week uit in gesprek met het Caribisch Netwerk.
Er is vanuit democratisch oogpunt meer niet pluis op de eilanden: “Regeringen op kleine eilanden zijn vaak heel machtig ten opzichte van andere instanties: een zwakker parlement, zwakkere media, zwakker maatschappelijk middenveld en soms ook een zwakkere rechtelijke macht. Kiezers houden zo’n systeem in stand, omdat ze altijd op dezelfde partijen blijven stemmen. Ze zijn zich misschien niet bewust van de invloed die ze eigenlijk kunnen hebben als burger in een democratisch systeem”, aldus Veenendaal die pleit voor versterking van wat hij noemt democratisch burgerschap.
Vernieuwers zal het deugd doen dat Futuro debuteert met meteen drie zetels in het Arubaanse parlement. Die dankt de nieuwe partij vooral aan jongere kiezers die het nepotisme van de dino’s zat zijn. Het is te hopen dat ze niet teleurgesteld worden. Om het systeem te veranderen moet Futuro meeregeren en dus een coalitie vormen met de AVP of de MEP. Oftewel: wil je liever door de hond dan de kat gebeten worden? Futuro (overigens geleid door een ex-AVP’er annex zetelrover) zit in de positie een hoge prijs te verlangen voor het in het zadel helpen van de AVP dan wel de MEP. De geschiedenis leert overigens dat het met kleinere partijen die in een coalitie stapten, slecht is afgelopen… Eén ding is zeker: de uitkomst van de formatie is hoogst onzeker.
Daarom maar iets anders. De uitgever van deze site heeft het aan de stok met Facebook. Meerdere keren per week worden berichten die op de Facebookpagina van DossierKoninkrijksrelaties worden gepost per omgaande verwijderd. De inhoud zou in strijd zijn met de ‘communityregels’ van Meta. Van het kennelijk door Noord Korea geschoolde politbureau van multimiljardair Mark Zuckerberg mogen diens klanten geen kennis nemen van een door de Tweede Kamer aangenomen motie of een brief van de staatssecretaris van Koninkrijksrelaties over het sociaal minimum in Caribisch Nederland. Protesteren heeft geen zin: over de binnen vijf dagen beloofde herbeoordeling hoor je nooit meer.
Kadushi heeft zijn baas de tip gegeven: stop wat misselijkmakend geweld of racisme à la de Nederlandse tv-personality Raisa ‘Florrie’ Blommestijn in de berichten en Facebook geeft ze een vijf sterren behandeling, zoals gefakete promo’s van beleggingsoplichters. Dat is het nare van veel uitvindingen die het plezier van de mensheid dienen: ze hebben meestal ook een minder aangename kant. Net als democratie zonder democratisch burgerschap.
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.