In de zondagse estafette-rubriek ‘Bericht uit…’ belichten columnisten uit de Caribische delen van het Koninkrijk bij toerbeurt de kanten van hun eiland waarvan zij vinden dat die de aandacht van alle koninkrijksburgers verdienen. Vandaag komt het bericht uit Sint Eustatius.
Slakkengang
Door Elaine Marchena
Onze verzameling natuurvondsten wordt sinds kort opgeleukt door een collectie lege slakkenhuisjes, variërend van 8 millimeter tot ruim 12 centimeter lang. Een wondertje van de natuur. Super decoratief, als een set Baboesjka poppetjes, behalve dat ze niet in elkaar passen. Ik vond ze langs de kant van de weg.
De grote vraag was natuurlijk waar de bewoners van deze fraaie omhulsels gebleven zijn, maar in de waan van de dag daar verder niet zo bij stilgestaan. Totdat ik enkele mannen in opdracht van de LVV langs enkele onbewoonde kavels naast ons blauwe korrels zag strooien. “Spreading snail baits”, was het korte antwoord op de vraag wat ze deden.
Wow, een wake-up call: Hebben we op Statia dan een slakkenprobleem? In onze tuin had ik namelijk nog geen enkele slak gezien. Een wegwerker in de directe omgeving van ons huis liet mij echter een stuk talud zien, waar een handvol slakken zich ingegraven heeft, in afwachting van de volgende flinke regenbui. Dankzij het recent gestrooide slakkenaas waren volgens hem veel, maar nog lang niet alle slakken in de omgeving gedood.
Ondertussen had ik van kennissen in andere wijken rondom de Quill begrepen dat zij in hun tuin last hebben van slakken. In de droge periodes valt het nog mee, maar zodra het gaat regenen, komen ze tevoorschijn. Als je ze hun gang laat gaan, vreten ze alle bladeren van de met zorg gekweekte sierplantjes en groente op. Ook begreep ik dat het gaat om de West-Afrikaanse Achatina Fulica (Agaatslak), ook wel “giant African land snail” genoemd, omdat hij tot wel 30 centimeter groot kan worden! Maar hoe erg is de situatie op Statia?
Toch wat bezorgd nam ik contact op met de STENAPA*-expert op het gebied van invasive species. “Op dit moment is er nog niet zo veel aan de hand”, was zijn eerste, geruststellende reactie. De slakken bevinden zich nog op een beperkt aantal plekken. Met de juiste maatregelen moet het lukken om de populatie onder controle te houden. Maar het nachtmerriescenario is een explosieve groei van het aantal slakken. Bijvoorbeeld als deze kruipers op de vulkaan en in de krater terechtkomen. Die relatief vochtige omgeving vormt een ideale habitat waar deze dieren zich in een zeer rap tempo kunnen vermenigvuldigen en dan is er geen houden meer aan. Een regelrechte ramp voor het Statiaanse ecosysteem, de landbouw en de particuliere tuinen. Dat moet dus uiteraard voorkomen worden.
Benieuwd naar het plan van de lokale overheid, maakte ik een afspraak met een LVV-functionaris. Die vertelde dat de LVV al sinds de vondst van de eerste Agaatslak, in 2013, bezig is met de bestrijding. Als follow-up op een pilotstudie in 2015 naar de beste verdelgingswijze, is er een campagne geweest waarbij het gekozen verdelgingsmiddel (ijzerfosfaat) huis-aan-huis werd verspreid. Met instructies voor het gebruik ervan. De LVV had bewust gekozen voor dit middel, omdat het de slakken als een soort magneet aantrekt, waardoor je het in vergelijking met andere alternatieven op veel minder plekken hoeft neer te leggen.
Helaas is het niet gelukt de slakken volledig uit te roeien. Het middel bleef gratis verkrijgbaar op verschillende afhaalpunten, maar de instructies werden echter niet door iedereen opgevolgd. Bijvoorbeeld omdat mensen bang waren dat hun huisdieren de korrels zouden opeten. Overigens een onterechte angst volgens STENAPA, omdat het ijzerfosfaat alleen voor weekdieren echt schadelijk is.
Door de relatief overvloedige regenval eerder dit jaar is de slakkenpopulatie op Statia toegenomen en komen ze ook op meer plekken voor. De LVV heeft een flinke voorraad ijzerfosfaat besteld en bereidt nu een nieuwe verdelgingsronde voor. Met een voorlichtingscampagne. Want om het slakkenprobleem beheersbaar te houden, is het belangrijk dat iedereen op het eiland weet wat wel en niet te doen. Zo dacht mijn man er goed aan te doen om tijdens het uitlaten van onze honden levende exemplaren dood te trappen. Maar hiermee verspreid je ook eventuele eieren, die aan de onderkant van je schoen kunnen blijven zitten.
Opeens kijk ik met andere ogen naar de rij slakkenwoningen op ons dressoir. Er is nog ruimte voor uitbreiding van de collectie. Hoewel, een slakkenhuis van dertig centimeter… Klinkt spectaculair, maar liever niet, dus!
*STENAPA is de organisatie die de natuurparken op Sint Eustatius beheert en zich inzet voor behoud van het lokale ecosysteem en bedreigde inheemse diersoorten.