Den Haag – De Nederlandse regering blijkt tot nu toe geen enkel verzoek uit Aruba en Curaçao te hebben gehonoreerd om de tenuitvoerlegging van een aan criminelen daar opgelegde tbs-maatregel in Nederland te laten plaatsvinden. Dat meldt staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Zsolt Szabó vandaag aan de Tweede Kamer.
In het Caribisch deel van het Koninkrijk zijn er geen voorzieningen om tbs-maatregelen uit te voeren. Sterker nog: in Caribisch Nederland en Sint Maarten is het wettelijk niet eens mogelijk om zo’n maatregel op te leggen. Op Aruba en Curaçao kan dat wel, maar daar kan de benodigde zorg niet worden geboden.
Daarom is het sinds 2022 mogelijk veroordeelden naar Nederland over te plaatsen, zodat zij toch de door de rechter noodzakelijk geachte behandeling kunnen ondergaan. Sindsdien zijn door de landen drie verzoeken ingediend. Deze zijn allen afgewezen. Op de vraag waarom gaat Szabó in zijn brief aan de Kamer niet in.
Uit de Kamerbrief van staatssecretaris Szabó
De zelfstandige landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden hebben een eigen verantwoordelijkheid voor de oplegging en tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen. Dit geldt ook voor de tenuitvoerlegging van een tbs-maatregel. De andere landen binnen het Koninkrijk kunnen aan Nederland verzoeken de tenuitvoerlegging van de tbs-maatregel over te nemen.
Hierbij zijn de volgende zaken van belang. In de eerste plaats is het zo dat op Bonaire, Saba, Sint Eustatius en op Sint Maarten de oplegging van de tbs-maatregel wettelijk nog niet in werking is getreden. Derhalve volgen vanuit daar ook geen verzoeken tot overname. Op Aruba en Curaçao kan de tbs-maatregel wel worden opgelegd. Binnen deze landen zijn geen geschikte voorzieningen aanwezig waar deze maatregel ten uitvoer kan worden gelegd. Aruba en Curaçao kunnen verzoeken aan Nederland tot overname van tbs-maatregelen bij de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid indienen.
Sinds dit mogelijk is, heeft Nederland tot en met 2023 drie verzoeken ontvangen. Nederland heeft geen van deze verzoeken gehonoreerd. Samen met de andere landen in het Koninkrijk wordt hard gewerkt aan het verbeteren van de forensische zorg binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk. Het Justitieel Vierpartijenoverleg (JVO) heeft afgelopen juni ingestemd met het ontwikkelen van een meerjarig programma forensische zorg en behandeling. Hierbij vormt de problematiek rond de tenuitvoerlegging van de tbs-maatregel een belangrijk aandachtspunt.
Een nadere invulling van het programma wordt in januari 2025 voorgelegd aan het JVO. De uitwerking hiervan vindt in gezamenlijkheid van alle landen binnen het Koninkrijk plaats, via de Koninkrijksbrede JVO-werkgroep die daarvoor is ingesteld. Dit betekent dat zowel de Landen Curaçao, Aruba en Sint Maarten als de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba actief betrokken zijn bij de initiatieven om de forensische zorg te verbeteren. Vanuit Nederland neemt de minister van Justitie en Veiligheid deel aan het JVO, en zoals hiervoor al vermeld is de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid verantwoordelijk voor tbs-maatregelen. Om deze reden heb ik het lid Ceder tijdens de plenaire behandeling van begrotingshoofdstuk IV gevraagd om de op dit punt ingediende motie aan te houden tot de begrotingsbehandeling van Justitie en Veiligheid, ondanks dat hetgeen in deze motie wordt verzocht reeds staand beleid is.
Tot slot vind ik belangrijk hierbij op te merken dat de verdere ontwikkeling en uitvoering van het meerjarig programma forensische zorg en behandeling enige tijd in beslag zal nemen, aangezien het een complex traject betreft. Zoals gebruikelijk zal uw Kamer na afloop van het JVO geïnformeerd worden over hetgeen daar is besproken, waaronder uiteraard ook op dit punt.
De zaak Jamel L.
Op 20 juni 2023 werd een medewerkster van een supermarkt in het centrum van Den Haag doodgestoken door de uit Curaçao afkomstige Jamel L. In 2018 was hem door de rechter in Willemstad tbs opgelegd. Omdat er op het eiland geen behandelmogelijkheid was, heeft Curaçao gevraagd hem te plaatsen in een Nederlandse tbs-kliniek. Dat verzoek is afgewezen. Later is L. alsnog op eigen gelegenheid naar Nederland gereisd. Naar aanleiding van de fatale steekpartij is onderzoek gedaan naar de rol van alle betrokken partijen. Het rapport is vandaag gepubliceerd.