“Kada region ta konta”, droeg koning Willem-Alexander voor uit de door een legertje nog niet wegbezuinigde teksttikkers van minister-president Schoof bij elkaar geraapte troonrede. Niet waar natuurlijk: de majesteit deed dat niet echt in het Papiaments, maar in zijn moerstaal: “Elke regio telt”, liet de zetbaas van het kabinet Zijne Hoogheid zeggen. Jaja. Het heeft er alle schijn van dat een van de klerken, terwijl ’s Koninkrijks opperhoofd al richting troon in de Haagse schouwburg (wat natuurlijk een veel passender omgeving voor een toneelstukje is dan de plechtige Ridderzaal) schreed, er nog snel even een regel gebakken lucht over het Caribisch deel van het Koninkrijk bij heeft gekrabbeld. Daardoor weten we nu wat de Nederlandse regering onder waardevol verstaat: nog minder dan die ene euro die kabinetschef Wilders eerder op Marktplaats vroeg voor de eilanden.
Als voor marionet Schoof cum suis elke regio werkelijk zou tellen, had er op zijn minst een vertaling in het Papiamentu en Papiamento van de troonrede op de door de Rijksvoorlichtingsdienst bestierde website van het Koninklijk Huis moeten staan. Zodat ’s konings onderste onderdanen in de Caribische delen van zijn rijk in elk geval dat ene bijzinnetje tot zich hadden kunnen nemen. Kennelijk tellen inwoners van landen als Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland, Frankrijk, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten, Canada en zelfs België meer mee, dan die van Aruba, Bonaire en Curaçao. Want de toehoorders van de troonrede waren nog niet uit-gehoeraat of er stond al een Duits-, Engels- en Franstalige versie op de site.
Dus de RVD maar eens om uitleg gevraagd. Het antwoord: “Dank voor uw vraag. Omwille van de zorgvuldigheid en de snelheid waarmee vertaald moet worden is gekozen voor een beperkt aantal talen, waarmee we hopen dat iedereen, die zou willen nalezen, de tekst kan begrijpen. Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd”, aldus het kluitje in het riet. Hoezo geen tijd? ChatGPT doet er precies zeven seconden over om de 2.595 woorden van de troonrede naar bijna foutloos Papiaments te vertalen. Dat is vijf seconden korter dan de koning nodig had voor “deze agenda van goed bestuur en rechtszekerheid strekt zich uiteraard uit tot in het Caribisch deel van het Koninkrijk, als basis voor het gezamenlijke werk aan toekomstige welvaart en welzijn.”
De verklaring van de RVD is er eentje uit het grote Haagse Smoezenboek: de toespraak die het staatshoofd op 30 april 2013 bij zijn inhuldiging hield, kon immers wel in een vloek en een scheet – van chatbots hadden we nog geen benul – in het Papiamento en -tu worden gepubliceerd. Wellicht is dat wat het sloperskabinet van PVV-met-bijwagens bedoelt met het zelfredzaam maken van de eilanden. Wil je weten wat de regering allemaal (niet) voor je in petto heeft? Vertaal het lekker zelf!
Gevreesd moet worden dat het een graadje erger is. Zo slingerde minister Madlener van IenW op Prinsjesdag glimmend van trots een persbericht de wereld in onder de kop ‘Ruimte voor een betere bereikbaarheid van heel Nederland’. Heel Nederland, behalve dan de bijzondere gemeenten Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Die laatste twee lijden al jaren onder de gebrekkige, onbetrouwbare en veel te prijzige vluchtuitvoering van luchtvaartmaatschappij Winair; niet alleen monopolist, maar ook voor tien procent eigendom van de Nederlandse Staat. Edoch, in zijn begroting komt Madje niet verder dan dat de connectiviteit in Caribisch Nederland “de aandacht heeft”.
En als we het dan toch over overheidspropaganda hebben: van het persbericht van het ministerie van BZK dat het kabinet in de Miljoenennota 80 miljoen euro uittrekt voor “versterking van het economisch fundament Caribische eilanden”, kunnen ze in Pyongyang nog leren. In het geniep zette het kabinet een vette rode streep door de vorig jaar toegezegde 130 miljoen voor “versterking van het economisch fundament Caribische eilanden” om vervolgens van de daken te schreeuwen 80 miljoen te reserveren voor “versterking van het economisch fundament Caribische eilanden.” Is meteen helder waarom Den Haag de koninkrijksrelaties, zoals in het regeerprogramma staat, waardevol vindt. Het is de West-Indische Compagnie in haar hele wrede 171-jarige bestaan niet gelukt bij elkaar te roven wat Tricky Dicky en zijn trawanten met één pennenstreek – 50 miljoen – achterover hebben weten te drukken.
Voor een deel van de buit is al een bestemming gevonden. De minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Geen Natuur heeft voor de leerlingen van alle basisscholen het boek ‘Wat zeg ik? Hondentaal voor kids’ besteld. Correctie: niet álle scholen, uiteraard alleen die in het Europese deel van het land, want de scholen op de BES-eilanden zijn er immers voor om jongeren op te leiden voor een bestaan als tweederangs Nederlander.
Nog even over Prinsjesdag: het schijnt dat de staatssecretaris van Digitalisering en ook nog Koninkrijksrelaties zich verschrikkelijk heeft zitten opvreten dat het er bij de troonrede zo jaar kruik aan toeging. Als de koning volgend jaar het gedrocht niet meer van beduimelde velletjes printpapier van de Action oplepelt, maar van een tablet mogen we aannemen dat Digi-wonderboy Szabó dit gisteren – op audiëntie in Paleis Huis ten Bosch – heeft geregeld. En moeten we ons misschien wel afvragen of de troon niet door een avatar is bestegen.
Trek in een toetje? Binnenkort begint een speciaal daartoe aangesteld comité met het uitdelen van de achter Rutte’s komma afkomstige 100 miljoen voor bewustwordings- en kennisprojecten om de napijn van het slavernijverleden te verzachten. Naar verluidt hebben geldbeluste Makamba’s vliegensvlug (uiteraard door family & friends bestuuurde) stichtingetjes op de eilanden opgericht om met een vlotte babbel en een gelikte powerpointpresentatie een paar miljoen binnen te hengelen. Dus leden van het comité: weest op uw hoede, er sluipen Hollandse geldwolven rond.
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.