Het in de maak zijnde Kabinet Wilders dat niet zo mag heten, maar het natuurlijk wel is, zal volgens drommen aan wal wensdenkende stuurlui geen lang leven beschoren zijn. Maar of het net zo snel ten val komt als de regering op Sint Maarten, na slechts 17 dagen, lijkt te mooi om waar te zijn. Overigens is daarmee geen record gebroken. De kortst zittende regering in het Koninkrijk was die van premier Hendrik Colijn die in 1939 al na 2 etmalen de laan uitgestuurd. Dus moet demissionair minister-president Luc Mercelina met het zilver genoegen nemen.
Dat kabinetten lang niet altijd de eindstreep halen, weten ze nergens zo goed als op Sint Maarten. Daar kunnen de kiezers de weg naar het stembureau met de ogen dicht vinden als ze op 18 juli voor de 12e keer sinds 2010 hun stem mogen uitbrengen. De vraag die nog moet worden beantwoord, is wat er in de tussentijd gebeurt. Gouverneur Baly, die deze week de partijleiders heeft geconsulteerd, liet in een persbericht optekenen dat hij een formateur zal aanwijzen voor de vorming van een nieuwe regering.
Op het eiland, dat het maar niet lukt – zoals overigens in 2010 door velen voorspeld – een serieus land te worden, gaan stemmen op het kabinet Mercelina te laten zitten totdat erop basis van de verkiezingsuitslag een nieuwe regering is gevormd. Dat kan immers al over een week of 10 het geval zijn. Of dit volgens de regels der staatkunde mogelijk is, mogen de deskundigen uitmaken. Maar er valt wel veel voor te zeggen en dat niet alleen uit de praktische overweging dat het een hoop gedoe is om een interim-kabinet te formeren voor – de tijd die een screening vergt meegerekend – een paar weken op de winkel passen.
Het belangrijkste argument om geen nieuwe ministersploeg te rekruteren, is de wijze waarop Mercelina c.s. ten val is gebracht: door een overloper die gezwicht is voor de verleidingen die de oppositiepartijen National Alliance en United Peoples Party hem – Kevin Maingrette – hebben voorgehouden. Zelf ontkent hij iets te hebben aangenomen als dank voor zijn judasstreek, maar de verklaring die hij voor zijn verraad geeft, is volstrekt ongeloofwaardig. Het zou niet voor het eerst zijn als op Sint Maarten een Statenlid riant beloond wordt om een kabinet een kopje kleiner te maken.
NA en UP verdienen het helemaal niet na hun smadelijke verkiezingsnederlaag van 11 januari weer plaats te mogen nemen in het centrum van de macht. Gekrenkt als zij waren, hebben ze sindsdien weinig nagelaten om de democratie te ondermijnen. Zo saboteerden ze de aanbieding van de geloofsbrieven door kandidaat-parlementariërs die hun naar het kabinet doorgeschoven partijgenoten moesten opvolgen. Partijen die dat flikken, horen meer op het strafbankje thuis dan op het pluche.
Onder Sint Maartenaren leeft de vrees dat een interim-regering van NA en UP met hulp van het ‘onafhankelijke’ Statenlid Maingrette een poging zal doen de uitgeschreven verkiezingen te annuleren. Ook dat is geen noviteit op Sint Maarten. Het dreigde in 2018 al eens te gebeuren, maar toen stak de gouverneur daar (gesouffleerd door Den Haag) een stokje voor. Dat neemt niet weg dat er reden is tot zorg: achter de schermen kan immers van alles worden uitgevroten dat het daglicht niet kan verdragen.
En als we het dan toch over formeren hebben: hoe bijzonder is de rol die het Caribisch deel van het Koninkrijk vervult bij de wiebelige pogingen in het moederland een (radicaal)rechts extraparlementair programkabinet in elkaar te flansen. Ga maar na: Plasterk werd informateur en later (maar inmiddels afgeserveerd) kandidaat-premier na een sollicitatiediner op Bonaire met Wilders. Formateur Van Zwol is ook een goede (maar niet altijd gewaardeerde) bekende op de eilanden. Bij een knallende ruzie met het toenmalige Kabinet Eman dreigde hij de gouverneur van Aruba met gevangenisstraf als die zijn instructies niet volgde. Van Zwol was ook de architect van de putsch waarmee de lokale democratie op Sint Eustatius jarenlang werd uitgeschakeld.
Daarmee houdt het niet op. Nu praalhans Plasterk over zijn eigen ijdelheid is gestruikeld, heeft Nederland een nieuw gezelschapsspel: Wie wordt dan wel Wilders puppet on a string die zich voor minister-president mag uitgeven? Een naam die wordt genoemd, is die van een vroegere inwoner van Kralendijk, oud-rijksvertegenwoordiger Henk Kamp. Hij deed woensdag in elk geval een open sollicitatie door bij het Kamerdebat over de formatie pontificaal, in het zicht van de camera, plaats te nemen op de publieke tribune. Aan zijn zongebruinde gezicht te zien was hij net terug uit de Cariben.
Journalist/columnist Jan Kuitenbrouwer vindt Kamp “de ideale premier” voor een kabinet van PVV/BBB, VVD en NSC. “Hij is precies wat deze coalitie nodig heeft: een ploert! Iemand die moreel zo failliet is, dat niets hem nog kan beschadigen. Die zijn ziel niet hóeft te verkopen omdat hij geleverd werd zonder.” Van zo’n uithaal kan Kadushi nog leren.
Kadushi is het buitenbeentje van DossierKoninkrijksrelaties.nl: een stekelige rubriek die soms wel eens ‘au’ kan doen.