Door Dr. Willem A. Cecilia
In de politieke kringen van Kralendijk is niet al te verbaasd gereageerd op het bericht van ‘DossierKoninkrijksrelaties’ waarbij wereldkundig is gemaakt dat de interim griffier van de eilandsraad van Bonaire zich toegang heeft verschaft tot de individuele e-mail accounts van leden van de eilandsraad en ambtenaren. Enige verbazing en bezorgdheid was echter wel te bespeuren aangaande de reactie op het geheel.
Een uitgegeven persbericht vanuit de eilandsraad de wereld in geslingerd op 8 maart jl. om 08:56 uur spreekt van een eilandsraad die met stijgende zorg kennis heeft genomen van een stroom van berichten die het eiland bereiken, met name via een persoonlijke weblog, via sociale media en via het enige lokale dagblad. De eilandsraad is van mening dat deze publicaties zich lijken te baseren op informatie rechtstreeks afkomstig uit het openbare lichaam Bonaire, dan wel uit kringen in en rond het eilandsbestuur.
En daarmee is de toon gezet voor een intensieve jacht op mogelijke oppositionele krachten binnen en zelfs buiten het ambtenarenapparaat. In het persbericht worden al naar de eerste mogelijke verdachten gewezen namelijk een persoonlijke weblog (dossierkoninksrijkrelaties), het enige lokale dagblad (Extra Boneriano) en kringen in en rond het eilandsbestuur wat wijst op oppositiepartijen, en vooral de ene die echt oppositie voert.
Afschuwwekkend is wel het feit dat de eilandsraad van mening is dat de huidige media-klimaat een gevaar is voor de democratie, het de kiezers benadeelt, een bedreiging is voor goed bestuur van het eiland en een aanslag vormt op het vertrouwen in het eilandsbestuur, of dat nu de eilandsraad betreft, het bestuurscollege, of de gezaghebber, of de met het eilandsbestuur verbonden voornaamste ambten, de eilandsecretaris van Bonaire en eilandgriffier van Bonaire. Daarmee lijkt ook de weg naar een oligarchie te zijn ingeslagen.
In het kort verleden is reeds gesteld dat de eilandsraad de kluts volledig kwijt is en blijkbaar is deze nog niet teruggevonden. Ten eerste wordt een persbericht namens de eilandsraad uitgegeven en op hun website geplaatst, maar de goede orde vergt dat de eilandsraad in een openbare vergadering dient te besluiten over deze type berichten die niet van huishoudelijke aard zijn, en deze niet aan de interim griffier wordt gedelegeerd met goedkeuring achteraf. De opsteller van het bericht spreekt over goed bestuur, maar heeft blijkbaar hiervan geen kaas van gegeten.
Ten tweede dient de eilandsraad, dan wel de opsteller van het bericht voor de eilandsraad, zich ervan bewust te zijn dat de Nederlandse en lokale overheden zich niet moeten bemoeien met wat mensen zeggen of schrijven. Dit noemen wij persvrijheid. Iedereen mag zeggen en schrijven wat hij wil. Zolang het niet in strijd is met de wet.
De eilandsraad of de opsteller van het bericht voor de eilandsraad, dient zich bewust te zijn dat persvrijheid onderdeel is van de vrijheid van meningsuiting. In Nederland en Caribisch Nederland is de persvrijheid vastgelegd in de Grondwet. Iedereen mag zeggen en schrijven wat hij wil. In kranten en tijdschriften, maar ook via radio, televisie internet en sociale media. Voorwaarde is dat het niet in strijd is met de wet. Belediging, smaad en aanzetten tot haat en discriminatie zijn bijvoorbeeld verboden. Of iets in strijd is met de wet beoordeelt een rechter achteraf.
In de openbare vergadering van 29 januari 2019 is de zogenaamde ‘Gentle Agreement’ door de eilandsraad vastgesteld aangaande de handhaving van de integriteit van de politiek. De Gentle Agreement bevat procedurele afspraken die gemaakt zijn over een zorgvuldige werkwijze bij mogelijke integriteitsschendingen. Als belangrijke adviseur van de voorzitter van de eilandsraad had het op de weg van de interim griffier gelegen deze te informeren over de geëigende procedure bij constatering van mogelijke schendingen van bijvoorbeeld de gedragscodes van de eilandsraad, het bestuurscollege en de gezaghebber en de wetten en regels waarop deze gebaseerd zijn.
De voorzitter op zijn beurt dient een vooronderzoek in te stellen in het geval van een vermoeden van een schending en geeft opdracht voor integriteitsonderzoek indien nodig. Hij beoordeelt de resultaten van het onderzoek, doet een voorstel voor een passende sanctie, legt de onderzoeksresultaten en het eigen sanctieadvies voor aan de raad en doet eventueel aangifte. Bij alle genoemde stappen kan de gezaghebber in zijn rol als voorzitter een beroep doen op interne of externe deskundigen.
Het bericht van de eilandsraad meldt echter dat de eilandsraad overleg heeft gevoerd met de gezaghebber en dat het de eilandsraad is, alsook de gezaghebber, die besloten hebben tot het instellen van een formeel onderzoek naar de gang van zaken, waarbij mogelijk de Rijksrecherche wordt ingezet. Een volledige afwijking van de normale gang van zaken met een hoog gehalte aan intimidatie door de Rijksrecherche te noemen.
Om af te ronden met een koekje uit eigen deeg dient gesteld te worden dat voor de weerbaarheid van de democratie, de lokale overheid en trouwens ook de eilandsraad, verre moet blijven van ondermijning van de persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Leef de regels van integriteitsschending na, en doe gedegen vooronderzoek alvorens op eigen houtje en ongeautoriseerd toegang te verschaffen tot filelogs van de e-mails van raadsleden en absurditeiten uit te kramen.
Dr. Willem A. Cecilia is voormalig eilandgriffier van Bonaire
Lees HIER: Griffier heeft toegang tot emailverkeer leden Eilandsraad Bonaire