Van Huffelen: Wederopbouwgeld Sint Maarten zit niet vast bij Wereldbank

Den Haag – Dat de wederopbouw van Sint Maarten traag verloopt, komt niet doordat  het door Nederland geschonken geld bij de Wereldbank vastzit. Dat antwoordt staatssecretaris Van Huffelen (BZK) in antwoord op vragen van het Tweede Kamerlid Sylvana Simons (BIJ1):

Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de schriftelijke vragen die zijn gesteld  door het lid Simons, BIJ1 over het Nederlandse hulpgeld voor de wederopbouw  van Sint Maarten. Deze vragen werden ingezonden op 16 december 2021.

In het algemeen besef ik dat het van groot belang is om voortgang te blijven maken bij de wederopbouw van Sint Maarten en dat er nog veel te doen is.  Hierover heb ik ook gesproken met de speciaal vertegenwoordiger voor de  wederopbouw Sint Maarten, de heer Frans Weekers. Tijdens mijn komende  bezoek aan het Caribisch deel van het Koninkrijk in februari 2022 zal ik mij laten  bijpraten over de stand van zaken van de wederopbouw, en welke eventuele  volgende stappen mogelijk zijn. 

Vraag 1  Hebt u kennisgenomen van het nieuwsbericht ‘Ombudsman Sint-Maarten:  ‘Nederlands hulpgeld orkaan Irma nog altijd muurvast’ van Caribisch Netwerk d.d.  13 december 2021? 

Antwoord vraag 1  Ja. 

Vraag 2  Hoe verklaart u het feit dat ongeveer de helft van het geld dat de Europees  Nederlandse regering na orkaan Irma vier jaar geleden beschikbaar heeft gesteld  voor de wederopbouw van Sint Maarten nog altijd bij de Wereldbank ligt, en als  zodanig nog steeds niet door Sint Maarten kan worden besteed aan het repareren  van gebouwen, huizen en de infrastructuur? 

Antwoord vragen 2, 4, 5, 6 en 9:  Laat ik voorop stellen dat de orkanen Irma en Maria in alle opzichten, materieel  en immaterieel, een enorme impact hebben gehad op de bevolking van Sint  Maarten. En vanzelfsprekend staat Nederland in een dergelijke ramp bij. Met  noodhulp in de eerste fase en ondersteuning bij de wederopbouw. Daarbij is het  in het belang van de bevolking dat de wederopbouw vervolgens zorgvuldig  gebeurt (‘building back better’), maar ook voortvarend wordt uitgevoerd. Het  spreekt voor zich dat ik mij waar mogelijk zal inspannen om daar aan bij te  dragen.  De Nederlandse regering heeft gekozen om haar bijdrage aan de wederopbouw  van Sint Maarten voor het overgrote deel via een trustfonds bij de Wereldbank te  laten lopen. Inmiddels zijn veel projecten, na een fase van gedegen  voorbereiding, in uitvoering gegaan. Doorgaans beginnen de grote uitgaven aan  de projecten in de uitvoerende fase. Zie ook de diverse Kamerbrieven over de  voortgang.

Actuele informatie over de voortgang en uitgaven per project is ook beschikbaar  via www.sintmaartenrecovery.org.  In deze constructie met een trustfonds is de Wereldbank de fondsmanager, Sint Maarten de uitvoerder van de wederopbouw en Nederland de donor. Sint Maarten, de Wereldbank en Nederland nemen gezamenlijk besluiten in een stuurgroep over voorgestelde projecten en monitoren gezamenlijk de voortgang. Sint Maarten is  verantwoordelijk voor de uitvoering van de wederopbouw en wordt daarbij  ondersteund door de Wereldbank. Nederland heeft geen rol bij de uitvoering,  maar ondersteunt met technische assistentie op verzoek van Sint Maarten. De  inzet van Nederland is vanaf het begin dat het trustfonds ten gunste moet komen  aan alle inwoners van Sint Maarten.  Het trustfonds kent een structuur waarbij een project na goedkeuring door de  stuurgroep wordt voorbereid.

Vervolgens wordt een subsidieovereenkomst  getekend tussen de Wereldbank en de uitvoerende partij en komt het geld  beschikbaar voor het project middels een beschikking (grant agreement). De  Wereldbank kan alleen een beschikking tekenen als zij het benodigde geld ook in  het trustfonds heeft. Het project wordt vervolgens uitgewerkt en aanbesteed.  Daarna volgt de realisatiefase waarbij het geld vaak in delen wordt overgemaakt  naar de aannemer, zodat controle bij de Wereldbank blijft op de uitvoering door  de aannemer. Dit proces kost tijd, zeker bij de grote infrastructurele projecten  zoals de bouw van het ziekenhuis of de renovatie van het vliegveld.  Het beeld dat de uitvoering geen doorgang kan vinden doordat er nog veel  middelen bij de Wereldbank staan herken ik niet. Wel zijn er diverse factoren  zoals de gevolgen van de pandemie en de kenmerken van een “small island state”  die de snelheid van de wederopbouw beïnvloeden. Over de belemmeringen en  diverse oorzaken voor het tempo is de Kamer eerder geïnformeerd.

Het voortdurend  monitoren van de voortgang van projecten en ondersteunen waar nodig, is en  blijft noodzakelijk. Geopolitieke of diplomatieke interventies zijn daarbij tot nu toe  niet aan de orde geweest. Ik blijf mij dan ook voor de resterende tijd van het  trustfonds inzetten om belemmeringen weg te nemen en daardoor te versnellen  of onnodige vertraging te voorkomen. 

Vraag 3  Wat is de rol van Nederland in het bespoedigen van dit proces? 

Antwoord vraag 3  De voortgang wordt gemonitord in de stuurgroep waarin ook Nederland  vertegenwoordigd is. Mogelijke interventies of oplossingen worden daar ook  besproken. De Wereldbank is binnen het trustfonds capaciteitsondersteuning gaan  leveren op verschillende projecten. Daarnaast heeft Nederland ook zelf technische  assistentie aangeboden onder andere via Directe Steun, bijvoorbeeld bij het  vliegveldproject en het afvalproject Emergency Debris Management Project  (EDMP). Hierover en over de voortgang en de resultaten van de wederopbouw  heb ik de Kamer in brieven geïnformeerd.

Vraag 4  Welke geopolitieke en diplomatieke middelen of middelen anderszins heeft  Nederland ter beschikking om het volledige beschikbaar gestelde bedrag met de  hoogste spoed uit te laten keren door de Wereldbank? 

Antwoord vraag 4  Zie antwoord vragen 2, 4, 5, 6 en 9. 

Vraag 5  Bent u bereid om deze middelen in te zetten? Zo nee, waarom niet? 

Antwoord vraag 5  Zie antwoord vragen 2, 4, 5, 6 en 9. 

Vraag 6  Hoe verhoudt het feit dat zo een groot deel van het beschikbaar gestelde bedrag,  na vier jaar, nog steeds niet is uitgekeerd zich tot de urgentie van de  wederopbouw volgens u? 

Antwoord vraag 6  Zie antwoord vragen 2, 4, 5, 6 en 9. 

Vraag 7  Bent u herhaaldelijk aangeschreven door de Ombudsmannen van Sint Maarten,  Nederland én Curaçao over de trage voortgang van zaken omtrent het uitkeren  van het beschikbaar gestelde bedrag? 

Antwoord vragen 7 en 8  Het is juist dat de Ombudsmannen van Sint Maarten, Nederland en Curaçao in  2020 in een brief over onder andere de wederopbouw op Sint Maarten hun zorgen  hebben geuit. In de zomer van 2021 heeft daarop een gesprek plaats gevonden  waarin mijn ambtenaren de Ombudsmannen hebben geïnformeerd over hun  punten van zorg. Met betrekking tot de wederopbouw is de werking van het  trustfonds, de rol van betrokken partijen, aanvullende ondersteuning vanuit  Nederland toegelicht en belemmeringen die tijdens de projecten worden  ondervonden.

Mijn voorganger heeft vervolgens op 30 november jl. een schriftelijke reactie  gestuurd aan de Ombudsmannen. Daarin heeft hij aangeboden met hen in  gesprek te gaan. Hierop is nog geen reactie ontvangen. Vanzelfsprekend staat dit  aanbod ook van mijn kant open. 

Vraag 8  Hoe heeft u gereageerd op die verzoeken om aandacht en urgentie? 

Antwoord vraag 8  Zie antwoord vragen 7 en 8. 

Vraag 9  Wat heeft u vervolgens gedaan om de voortgang omtrent het uitkeren van het  beschikbaar gestelde bedrag te bespoedigen en hoe heeft dit het proces  beïnvloed? Wat waren de resultaten? 

Antwoord vraag 9  Zie antwoord vragen 2, 4, 5, 6 en 9. 

Vraag 10  Wat moet er gebeuren voordat de mensen van Sint Maarten, die nog altijd in  vervallen en verwoeste woningen wonen, eindelijk geholpen worden? 

Antwoord vraag 10  Inmiddels is het merendeel van de huizen onder het lopende project (Emergency  Repair Project-1) hersteld. Er zijn meer dan 1.400 huizen en gebouwen  gerepareerd met Nederlandse middelen. Er wordt hard gewerkt om de resterende  woningen zo snel mogelijk af te ronden. Hierover is de Kamer eerder  geïnformeerd.

Vraag 11  Wilt u garanderen dat u, of uw eventuele opvolger, zich met man en macht zal  inzetten om het resterende bedrag met de hoogste spoed en urgentie te laten  uitkeren? Zo nee, waarom niet? 

Antwoord vraag 11  Voor de bevolking van Sint Maarten is het van belang dat de voortgang van de  projecten voortvarend wordt uitgevoerd. Ik zal mij daarvoor inzetten. De  resterende wederopbouwmiddelen zijn inmiddels in vier tranches overgemaakt  naar het trustfonds. Een groot deel van de middelen uit de eerste drie tranches in  het trustfonds zijn gecommitteerd en uitgeput. De vierde tranche is in december  jl. overgemaakt en is nodig om bestaande en nieuwe verplichtingen te dekken.  Een update hierover zal ik aan uw Kamer sturen bij de jaarlijkse update van de  stand van zaken van de wederopbouw Sint Maarten die ik in de eerste helft van  2022 verwacht. 

Vraag 12 Bent u van mening dat het ook de verantwoordelijkheid is van de Europees  Nederlandse regering om ervoor te zorgen dat iedere burger binnen het  Nederlands Koninkrijk een veilig bestaan kan leven met een dak boven diens  hoofd? Zo nee, waarom niet? 

Antwoord vraag 12  Veiligheid en een huis om in te wonen zijn een basisbehoefte. De landen binnen  het koninkrijk zijn hiervoor zelf verantwoordelijk en Europees Nederland kan niet  treden in de autonomie van, in dit geval, Sint Maarten. Ook in het geval van de  wederopbouw bepaalt Sint Maarten hoe invulling wordt gegeven aan het herstel  van huizen of een mogelijk nieuw project voor woningbouw. 

Vraag 13  Wat kan Europees Nederland doen om, totdat het resterende bedrag aan Sint  Maarten is uitgekeerd, de mensen van Sint Maarten te helpen, terug te laten  keren naar hun huis en niet langer in de noodopvang te laten blijven? 

Antwoord vraag 13 en 14  Nederland beschikt niet over informatie over het aantal mensen dat momenteel in  een noodopvang verblijft of de redenen waarom mensen momenteel in een  dergelijke voorziening wonen. Dit betreft een aangelegenheid van Sint Maarten.  Ik kan u wel melden dat geen van de aanvragers die gekwalificeerd zijn voor het  ERP1 huisreparatieprogramma, verblijft in een noodopvangfaciliteit. Mocht sprake  zijn van een hulpvraag van Sint Maarten op dit punt, dan zal ik hierover in  gesprek gaan met de regering van Sint Maarten. 

Vraag 14  Gaat u ervoor zorgen dat deze maatregelen door u of uw eventuele opvolger  zullen worden genomen op de kortst mogelijke termijn? Zo nee, waarom niet? Zo  ja, hoe gaat u daarvoor zorgen? Welke stappen zult u ondernemen om die  maatregelen te bewerkstelligen? 

Antwoord vraag 14  Zie antwoord vraag 13 en 14.  In mijn brief aan de TK over het overmaken van de vierde tranche heb ik het aanbod gedaan om een technische briefing te  houden en daarbij ook de Wereldbank en de speciale gezant voor de  wederopbouw uit te nodigen. Deze is vooralsnog gepland op 17 maart 2022.

error: Deze inhoud mag niet gekopieerd worden.